Search form

San Juan 18

Matɨꞌɨj jaatyéeviꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús

(Mt. 26:47-56; Mr. 14:43-50; Lc. 22:47-53)

1Tɨꞌɨj aꞌyan tyihuoꞌixáatyeꞌej, Jesús pu jóꞌraa, majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj jamuán huacɨ́j, mej mij antácɨɨnyej után jitze pujmuaꞌ ɨ áchij jitze tɨ aꞌyan tyajaꞌrájtyapuaj tɨjɨn Cedrón. Aꞌáa pu jéehua joꞌuucaꞌaj ɨ aseitúunaj cɨyaraj, aꞌáa puꞌij ɨ joꞌtyájrupij majta ɨ maj jamuán huacɨ́j. 2Ajta ɨ Judas ɨ tɨ tyuꞌtátuiireꞌsij aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu ajta ujáꞌmuaꞌtyajcaꞌaj aꞌájna, jiꞌnye mueꞌtɨ́j mu aꞌáa jaꞌhuóosɨɨrej ɨ Jesús majta ɨ maj jamuán huacɨ́j. 3Aꞌáa puꞌij ɨ Judas jaꞌráꞌaj majta jamuán ɨ xantáaruꞌuj majta séecan ɨ maj tyeyúuj tzajtaꞌ tyíꞌchaꞌɨj, aꞌɨ́ɨmaj mu uhuojoꞌtaꞌítyacaꞌ ɨ maj tyihuáꞌijtyeꞌ ɨ puaaríij majta ɨ fariseos. Néijmiꞌi mu huatátzaveꞌsimaꞌaj majta tyámuaꞌ éenyeꞌej mej mij huatyényoꞌseꞌen. 4Ajta ɨ Jesús puꞌríj jamuaꞌreeriacaꞌaj jeꞌej tɨ tyiꞌrɨnyíicheꞌ, aꞌɨ́j pu jɨn eerájraa tɨꞌij huaꞌantyinájchacaꞌ ajta aꞌyan tyihuoꞌtaꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:

—¿Aꞌtanyíj setyáhuoonyij?

5Aꞌyaa mu tyaatéꞌexaa tɨjɨn:

—Aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús Nazaret tɨ jáꞌmaꞌcan.

Jesús pu aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—Nyáaj nu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen.

Ajta aꞌɨ́jna ɨ Judas, ɨ tɨ tyuꞌtátuiireꞌsij, aꞌáa pu huaꞌ jamuán ajoꞌtyávaacaꞌaj ɨ xantáaruꞌ. 6Tɨꞌɨj ɨ Jesús aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn: Nyáaj nu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen, aj mu mij juhuáritaꞌ cáacɨj, majta eetavátzɨj a chóotaꞌ. 7Jesús puꞌij ajtáhuaꞌaj aꞌyan tyihuoꞌtaꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:

—¿Aꞌtanyíj setyáhuoonyij?

Aꞌyaa mu mij majtáhuaꞌaj tyuꞌtaxájtacaꞌ tɨjɨn:

—Aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús Nazaret tɨ jáꞌmaꞌcan.

8Aj puꞌij ajtáhuaꞌaj ɨ Jesús aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—Nuꞌríj jamuaatéꞌexaa nyej nyáaj aꞌɨ́ɨn puéꞌeen. Tɨpuaꞌaj nyéetzij senyetyáhuoonyeꞌen, siahuoꞌtáꞌ maj jóꞌcɨɨnyej aꞌíimaj ɨ maj nyaj jamuán huacɨꞌɨj.

9Aꞌyaa pu tyuꞌrɨ́j tɨꞌij aꞌyan tyaꞌróoꞌastej jeꞌej tɨ ɨ Jesús tyuꞌtaxájtacaꞌ tɨ aꞌyan tɨjɨn: “Nyavástaraꞌ, capu sɨ́ɨj jóꞌvej ɨ tɨ huaꞌ jitze ajtyámaꞌcan ɨ paj naatáviꞌtɨstej.” 10Aj puꞌij aꞌɨ́jna ɨ Simón tɨ ajta Pedro ántyapuaj, aꞌɨ́ɨ pu juchúun íjcutacaꞌ, tɨꞌquij naxɨéeraꞌ muácaꞌtaꞌ tɨ pujmuaꞌ ajtasíjchacaꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ aꞌtɨ́j tɨ aꞌyan ántyapuaj tɨjɨn Malco, aꞌɨ́ɨ pu aꞌɨ́ɨn puéꞌeenyeꞌej ɨ tɨ jahuɨɨriaꞌcaꞌaj aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ néijmiꞌi jɨn antyúumuaꞌreeriacaꞌaj u tyeyúuj tzajtaꞌ. 11Jesús pu aꞌyan tyaatéꞌexaa aꞌɨ́jcɨ ɨ Pedro tɨjɨn:

—Ucárujtyeꞌ muaꞌ chúun, tɨpuaꞌaj ɨ nyavástaraꞌ aꞌɨ́jna jɨn unyojoꞌtaꞌítyacaꞌ, ¿nyiquee aꞌyan tyúuxɨeꞌveꞌ nyej nyij jaꞌráꞌastijreꞌen?

Tɨꞌɨj ɨ Jesús aꞌáa joꞌtyávaacaꞌaj aꞌɨ́jcɨ jimi ɨ Anás

(Mt. 26:57-58; Mr. 14:53-54; Lc. 22:54)

12Matɨꞌɨj mij aꞌɨ́ɨmaj ɨ xantáaruꞌ, ajta aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyihuáꞌijtyeꞌ, majta ɨ maj tyíꞌchaꞌɨj u tyeyúuj tzajtaꞌ, aꞌɨ́ɨ mu jaatyéeviꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús, majta jeꞌen jaꞌnáajɨꞌquej. 13Anaquéej mu mij aꞌáa yoꞌvíꞌtɨj aꞌɨ́jcɨ jimi ɨ Anás, jiꞌnye aꞌɨ́ɨ pu muꞌnyáaraꞌ puéꞌeenyeꞌej aꞌɨ́jcɨ ɨ Caifás, ɨ tɨ aꞌájna ɨmuáj néijmiꞌi jɨn antyúumuaꞌreeriacaꞌaj ɨ tyeyúuj tzajtaꞌ. 14Aꞌɨ́jna ɨ Caifás, aꞌɨ́ɨ pu aꞌɨ́ɨn puéꞌeenyeꞌej ɨ tɨ aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaatyaꞌcaꞌaj ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan tɨ jéetzeꞌ huaꞌtyáhuɨꞌrihuaꞌaj tɨ sɨ́ɨj naꞌaj ɨ tyévij huámuɨꞌnyij huaꞌ jitze maꞌcan ɨ tyeɨ́tyee.

Pedro pu aꞌyan tyuꞌtaxájtacaꞌ tɨjɨn tɨquee jamuaꞌtyej aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús

(Mt. 26:69-70; Mr. 14:66-68; Lc. 22:55-57)

15Ajta aꞌɨ́jna ɨ Pedro, ajtáhuaꞌaj sɨ́ɨj tɨ ajta huaꞌ jitze ajtyámaꞌcan aꞌɨ́ɨ mu cújtaꞌ huajúꞌcaꞌaj ɨ Jesús. Ajta ɨ sɨ́ɨj ɨ tɨ ajta Jesús jamuán joꞌcháꞌcanyaꞌaj, aꞌɨ́ɨ pu jamuaꞌtyajcaꞌaj ɨ tɨ néijmiꞌi jɨn antyúumuaꞌreeriacaꞌaj ɨ tyeyúuj tzajtaꞌ, aꞌɨ́j pu jɨn jamuán utyájrupij ɨ Jesús aꞌájna a tɨj jaꞌchej aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌijta, 16ajta aꞌɨ́jna ɨ Pedro apuaꞌquéj pu joꞌtyáꞌɨtzee véjriꞌ a tɨ jaꞌpueertaj. Aj puꞌij aꞌɨ́jna ɨ tɨ jamuaꞌtyej ɨ tɨ néijmiꞌi jɨn antyúumuaꞌreej ajoꞌréꞌnyej ataꞌ puéertaj, tɨꞌquij aꞌyan tyaatéꞌexaa aꞌɨ́jcɨ ɨ íitaj ɨ tɨ aꞌáa tyíꞌchaꞌɨj ataꞌ puéertaj, tɨ jaatáꞌan tɨ ɨ Pedro utyájrutyej. 17Aj puꞌij aꞌɨ́jna ɨ íitɨꞌ ɨ tɨ aꞌáa tyíꞌchaꞌɨj ataꞌ puéertaj, aꞌyaa pu tyaataꞌíhuoꞌriꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Pedro tɨjɨn:

—¿Nyi pequee muáaj sɨ́ɨj aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ tɨ huaꞌ jitze ajtyámaꞌcan ɨ maj jamuán huacɨꞌɨj aꞌmújcɨj mu tyáataj?

Pedro pu aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn:

—Canu, canu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen.

18Ajta tyámuaꞌ pu tyúꞌseeviꞌij, aꞌɨ́ɨ mu mij ɨ maj tyíꞌhuɨɨreꞌ ɨ tyeyúuj tzajtaꞌ majta ɨ maj tyíꞌchaꞌɨj u tyeyúuj tzajtaꞌ aꞌɨ́ɨ mu óonɨej, aꞌáa mumij jaꞌtaváatɨmaꞌcaa joꞌtɨj jáꞌtaa moopuɨ́styaꞌaj. Ajta ɨ Pedro pu ajta huaꞌ jamuán ajoꞌtyávaacaꞌaj, oopuɨ́styaꞌaj a tɨ jáꞌtaa.

Aꞌɨ́jna ɨ tɨ néijmiꞌi jɨn antyúumuaꞌreej pu tyeeꞌíhuoꞌriꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús

(Mt. 26:59-66; Mr. 14:55-64; Lc. 22:66-71)

19Aꞌɨ́jna ɨ tɨ néijmiꞌi jɨn antyúumuaꞌreeriacaꞌaj, aꞌɨ́ɨ pu huatyóochej tɨ tyeeꞌíhuoꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús aꞌɨ́jna jɨmeꞌ ɨ maj jamuán huacɨ́ꞌcaꞌaj ajta tyiꞌtɨ́j tɨ huaꞌmuaꞌtyajcaꞌaj. 20Jesús pu aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn:

—Nyáaj nu jéjristaꞌ tyihuóꞌixaaj ɨ tyeɨ́tyee ɨ maj aꞌyan séejreꞌ ɨ cháanacaj japua, aꞌnáj tɨnaꞌaj nu tyihuáꞌmuaꞌtyajcaꞌaj ɨ tyeyúuj tzajtaꞌ, nyajta joꞌmaj jóosɨꞌrii aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan, canu tyiꞌtɨ́j avíitzij jɨn huataxájtacaꞌ. 21¿Jiꞌnye een jɨmeꞌ aꞌyan petyíꞌnyeꞌihuoꞌ? Pataꞌaj aꞌɨ́ɨjma huataꞌíhuoꞌ ɨ maj náanamuajriꞌ, micheꞌ aꞌɨ́ɨmaj jamuaatéꞌexaatyeꞌen tyiꞌtɨ́j nyaj huóꞌixaaj. Aꞌɨ́ɨ mu jamuaꞌreej jeꞌej nyaj tyuꞌxájtacaꞌ.

22Tɨꞌɨj ɨ Jesús aꞌyan tyuꞌtaxájtacaꞌ, sɨ́ɨj tɨ huaꞌ jitze ajtyámaꞌcan ɨ maj tyíꞌchaꞌɨj u tyeyúuj tzajtaꞌ, aꞌɨ́ɨ pu jaꞌrájvee aꞌyan tyeꞌixáatyeꞌej tɨjɨn:

—¿Nyi aꞌyan petyaatéꞌexaatyeꞌej aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ néijmiꞌi jɨn antyúumuaꞌreej ɨ tyeyúuj tzajtaꞌ?

23Jesús pu aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn:

—Tɨpuaꞌaj tyiꞌtɨ́j jeꞌej puaꞌaj nyetyuꞌtaxájtacaꞌ, naatéꞌexaatyeꞌ tyiꞌtɨ́j tɨ puéꞌeen, ajta tɨpuaꞌaj xáꞌpuɨꞌ nyetyuꞌtaxájtacaꞌ, ¿jiꞌnye een jɨn petyinaꞌráavaꞌraj?

24Aj puꞌij ɨ Anás tyuꞌtaꞌíjtacaꞌ maj jaꞌnájɨꞌqueꞌen, majta jeꞌen jáꞌanviꞌtɨj aꞌɨ́jcɨ jimi ɨ Caifás.

Pedro pu ajtáhuaꞌaj jaatyáhueꞌtacaꞌ ɨ Jesús

(Mt. 26:71-75; Mr. 14:69-72; Lc. 22:58-62)

25Ajta aꞌɨ́jna ɨ Pedro, óocheꞌ pu aꞌáa jóopuɨstyaꞌcaꞌaj joꞌtɨj jáꞌtaa. Matɨꞌɨj aꞌyan tyaataꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:

—¿Nyi pequee muáaj sɨ́ɨj aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ maj Jesús jamuán huacɨꞌɨj?

Pedro pu tyuꞌtyáhueꞌtacaꞌ, aꞌyan tyiꞌxáataj tɨjɨn:

—Canu, canu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen.

26Aj puꞌij sɨ́ɨj tɨ jahuɨɨriaꞌcaꞌaj aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ néijmiꞌi jɨn antyúumuaꞌreej, tɨ ajta ihuáariaꞌraꞌ puéꞌeenyeꞌej aꞌɨ́jcɨ ɨ aꞌtɨ́j ɨ tɨ Pedro naxɨéeraꞌ ajtasíjchacaꞌ, aꞌɨ́ɨ pu aꞌyan tyaataꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:

—¿Nyi nyequee aꞌáa muajáꞌsej aꞌmújcɨj jamuán joꞌtɨj joꞌváatɨmee ɨ aseitúunaj cɨyaraj?

27Pedro pu ajtáhuaꞌaj jaatyáhueꞌtacaꞌ, aj puꞌij huajíjhuacaꞌ ɨ tyacuáarɨeꞌ.

Tɨꞌɨj ɨ Jesús aꞌáa joꞌtyávaacaꞌaj aꞌɨ́jcɨ jimi ɨ Piláato

(Mt. 27:1-2, 11-31; Mr. 15:1-20; Lc. 23:1-5, 13-25)

28Matɨꞌɨj mij jeꞌráaviꞌtɨj aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús aꞌájna joꞌtɨj jaꞌchej aꞌɨ́jna Caifás, majta jeꞌen aꞌáa yoꞌréꞌnyijtyej joꞌtɨj jeꞌrácatyii ɨ tajtúhuan tɨ tyíꞌhuɨɨreꞌ huaꞌ jitze maꞌcan ɨ maj Roma jaꞌchej. Ajta arí tapuáꞌrisimaꞌaj, aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan camu utyájrupij joꞌtɨj ɨ tajtúhuan jeꞌrácatyii, mej mij quee tyiꞌtɨ́j jɨn ootyáꞌɨtzeereꞌen ɨ juyiꞌráj jitze, ajta quee huatáɨꞌriitarij maj jáacuaꞌnyij ɨ cueꞌráj ɨ maj jɨn joꞌtámuaꞌreej aꞌájna xɨcáaraꞌ tɨꞌɨj ɨ Dios tyihuoꞌtúꞌuunyiꞌriꞌ. 29Aꞌɨ́j pu jɨn ɨ Piláato iirájraa. Aꞌyaa puꞌij tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—¿Tyiꞌtanyí jɨn siaꞌxɨjtyeꞌ aꞌmújcɨj mu tyáataj?

30Aꞌyaa mu mij tyityaatanyúj tɨjɨn:

—Tɨpuaꞌaj quee tyiꞌtɨ́j jɨn ootyáꞌɨtzeereꞌnyijcheꞌen, catu yamuaatatuíireꞌnyijcheꞌ.

31Piláato pu aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—Siataꞌaj muaꞌaj jáꞌanviꞌtɨj, siajta joꞌxɨ́jtyeꞌen aꞌyájna tɨꞌɨj tyajáꞌmuaꞌijtyeꞌ ɨ jaꞌmuayeꞌraj.

Majta ɨ maj tyíꞌijta aꞌɨ́ɨjma jimi ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan, aꞌyaa mu tyityaatanyúj tɨjɨn:

—Capu ityájma ɨ tyaj Israel jitze ajtyámaꞌcan tatáꞌcaa tyaj aꞌtɨ́j huajéꞌcaj.

32Aꞌyaa puꞌij tyaꞌróoꞌastej aꞌɨ́jna ɨ nyúucarij ɨ Jesús tɨ jaataxájtacaꞌ aꞌɨ́jna jɨmeꞌ jeꞌej tɨ tyíꞌmuɨꞌnyij. 33Aj puꞌij ɨ Piláato ajtáhuaꞌaj utyájrupij u chiꞌtáj, tɨꞌquij uyoꞌtajé ɨ Jesús aj puꞌij aꞌyan tyaataꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:

—¿Nyi muáaj aꞌɨ́ɨn papuéꞌeen ɨ tɨ tyihuáꞌijtyeꞌ aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan?

34Jesús pu aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn:

—¿Nyi asɨ́ɨj aꞌyan petyíꞌnyeꞌihuoꞌ, caꞌ aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ jeꞌej maj ɨ séecan tyinaataxájtacaꞌ aꞌ jimi?

35Piláato pu aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn:

—¿Nyi nyáaj Israel jitze naꞌajtyámaꞌcan? Aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj aꞌtyéɨtyeristyamuaꞌ puéꞌeen, majta ɨ maj tyihuáꞌijtyeꞌ ɨ puaaríij, aꞌɨ́ɨ mu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ maj muéetzij yamuavaꞌtoj nyéetzij jimi. ¿Tyiꞌtanyí jeꞌej puáaruuj?

36Ajta aꞌɨ́jna ɨ Jesús aꞌyaa pu tyaatéꞌexaa tɨjɨn:

—Aꞌɨ́jna ɨ nyaj jɨn tyíꞌijta, capu yan maꞌcan ɨ cháanacaj japua. Tɨpuaꞌaj aꞌyan nyamaꞌcantajcheꞌ, tyeɨ́tyee mu nye jimi tyiꞌhuɨ́ɨriaꞌcajcheꞌ ɨ maj huatyényoꞌseꞌen mej mij quee naatyéeviꞌ aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan. Ajta ɨ nyaj jɨn tyíꞌijta capu aꞌyan maꞌcan.

37Aj puꞌij ɨ Piláato aꞌyan tyaataꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:

—¿Nyi muáaj aꞌɨ́ɨn papuéꞌeen ɨ paj tyihuáꞌijtyeꞌ?

Jesús pu aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn:

—Muáaj paj jaataxájtacaꞌ, nyáaj nu Rey puéꞌeen. Nyáaj nu huanɨeꞌhuacaꞌ nyajta yan uvéꞌnyej ɨ cháanacaj japua, nyej nyij aꞌɨ́jna huoꞌtéꞌexaatyeꞌen ɨ tɨ aꞌyan tyiꞌjaꞌyájna. Majta néijmiꞌi ɨ maj aꞌɨ́j jitze ajtyámaꞌcan ɨ tɨ aꞌyan tyiꞌjaꞌyájna, aꞌɨ́ɨ mu nyanamuaj.

38Piláato pu aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn:

—¿Tyiꞌtanyí puéꞌeen aꞌɨ́jna ɨ tɨ aꞌyan tyiꞌjaꞌyájna?

Tɨꞌɨj aꞌyan tyuꞌtaꞌíhuoꞌoj. Piláato pu ajtáhuaꞌaj iirájraa tɨꞌij huaꞌ jamuán tyuꞌtaxáj ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan, aꞌyaa pu tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—Canu tyiꞌtɨ́j tyítyoovej ɨ nyaj jɨn jitzán tyoꞌojpuáꞌrityeꞌen. 39Siajta muaꞌaj aꞌyaa xu tyeeyíꞌtɨn nyaj séej jamuiꞌrátuiitzeꞌen ɨ tɨ eetyánamiꞌ siatɨꞌɨjtá tyíꞌyeꞌestyaj siaj joꞌtámuaꞌreej ɨ xɨcáaraꞌ tɨ jitzán ɨ Dios tyihuoꞌtúꞌuunyiꞌriꞌ, ¿nyi aꞌyan setyáꞌxɨeꞌveꞌ nyaj jamuiꞌrátuiitzeꞌen aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ tyihuáꞌijtyeꞌ ɨ maj Israel jitze ajtyámaꞌcan?

40Néijmiꞌi mu aꞌyan tyityeetyejíihuajraa tɨjɨn:

—Catu jaxɨeꞌveꞌ aꞌmújcɨj. Pataꞌaj tɨiꞌrátuiitzeꞌen aꞌɨ́jcɨ ɨ Barrabás.

Ajta aꞌɨ́jna ɨ Barrabás, aꞌɨ́ɨ pu náhuaꞌrij puéꞌeenyeꞌej.