Search form

San Lucas 22

Matɨꞌɨj jaaxáꞌpuɨꞌɨntarej maj avíitzij jɨn jaatyéeviꞌ ɨ Jesús

(Mt. 26:1-5, 14-16; Mr. 14:1-2, 10-11; Jn. 11:45-53)

1Puꞌríj aꞌájna véjriꞌ putyíꞌrɨjcaj matɨꞌɨj puaꞌaj aꞌɨ́jcɨ jɨn tyíꞌyeꞌestyaa ɨ maj páan cuaꞌcaa ɨ maj quee levaduuraj janaꞌajchityaa. Aꞌyaa mu majta jatamuáꞌmuaj tɨjɨn: Tɨꞌɨj Dios tyihuoꞌtúꞌuunyiꞌriꞌ ɨ huaꞌyojmuaꞌ ɨ maj anáatyaꞌaj muaanánɨeꞌhuacaꞌ aꞌájna a Egipto. 2Majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj tyíꞌijta tyeyúuj tzajtaꞌ, majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj tyihuáꞌmuaꞌtyej ɨ yuꞌxarij jitze Moisés tɨ joꞌyúꞌxacaꞌ, jéehua mu tyíꞌmuaꞌajcaa jeꞌej maj yeꞌej tyeejéꞌcaj ɨ Jesús, majta quee jeꞌej tyéjtyoovaꞌaj, jiꞌnye mahuáꞌtzɨɨnyaꞌcaꞌaj ɨ tyeɨ́tyee.

3Tɨꞌquij ɨ tyiyáaruꞌ utyájrupij aꞌɨ́jcɨ ɨ Judas tzajtaꞌ, ɨ maj aꞌyan jatamuáꞌmuaj tɨjɨn Iscariote, aꞌɨ́ɨ pu ajta huaꞌ jitze ajtyámaꞌcan ɨ maj tamuáamuataꞌ japuan huaꞌpuaj aráꞌasej. 4Tɨꞌquij ɨ Judas aꞌɨ́ɨjma jimi ajoꞌréꞌnyej ɨ maj tyíꞌijta ɨ tyeyúuj tzajtaꞌ, ajta ɨ maj tyihuáꞌijtyeꞌ aꞌɨ́ɨjma ɨ maj tyíꞌchaꞌɨj u tyeyúuj tzajtaꞌ, aj puꞌij huoꞌtéꞌexaa jeꞌej tɨ yeꞌej huárɨnyij tɨꞌij avíitzij jɨn huoꞌtátuiireꞌen aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús. 5Majta aꞌɨ́ɨmaj mu huatóotyamuaꞌvej, matɨꞌɨj mij tyaꞌtóoratziiriꞌ maj túmii jaatáꞌ. 6Aꞌɨ́ɨ pu jaꞌancuriáaꞌ ɨ huáꞌnyuucaa. Aj puꞌij huatyóochej tɨ jáahuoonyij aꞌnáj tɨ ɨꞌríj tɨ huoꞌtátuiireꞌen ɨ Jesús maj quee jaséeracaj ɨ tyeɨ́tyee.

Tɨꞌɨj tavástaraꞌ huaꞌ jamuán tyuꞌcuaj aꞌɨ́ɨjma ɨ maj jamuán huacɨ́j

(Mt. 26:17-29; Mr. 14:12-25; Jn. 13:21-30; 1 Co. 11:23-26)

7Tɨꞌɨj ij aꞌájna atyojoꞌréꞌnyej ɨ xɨcáaraꞌ maj jitzán jacuaꞌcaa ɨ páan maj quee levaduuraj janaꞌajchityaa. Aꞌájna xɨcáaraꞌ jitze, aꞌɨ́j mu majta muꞌvejritacaa ɨ cányaꞌaj ɨ maj jɨn joꞌtámuaꞌreej aꞌájna xɨcáaraꞌ tɨ Dios jitzán tyihuoꞌtúꞌuunyiꞌriꞌ ɨ huaꞌyojmuaꞌ ɨ maj anáatyaꞌaj muaanánɨeꞌhuacaꞌ. 8Aj puꞌij Jesús huoꞌtachoꞌvej aꞌɨ́jcɨ ɨ Pedro ajta ɨ Juan, aꞌyaa pu tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—Siataꞌaj ujóꞌjuꞌ siaj sij tyámuaꞌ tyojóꞌuurej tyej tyij jáacuaꞌnyij aꞌɨ́jcɨ ɨ tyaj jɨn joꞌtámuaꞌreej tɨꞌɨj Dios tyihuoꞌtúꞌuunyiꞌriꞌ ɨ huaꞌyojmuaꞌ ɨ maj anáatyaꞌaj muaanánɨeꞌhuacaꞌ.

9Ajta aꞌɨ́ɨmaj, aꞌyaa mu tyaataꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:

—¿Joꞌnyij jitze aꞌyan petyiyáꞌxɨeꞌveꞌ tyej tyij tyámuaꞌ tyojóꞌuurej?

10Aꞌyaa pu tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—Siatɨꞌɨj chájtaꞌ joꞌtyájrutyej, tyáataj xu séjran tɨ xáꞌrij huátɨsij, jájtyij tɨ uhuájmuaa, siataꞌaj jamuán ujóꞌjuꞌ, siajta jamuán ujoꞌtyájrutyej u chiꞌtáj joꞌtɨj aꞌɨ́ɨn jaꞌráꞌiixaj. 11Siataꞌaj aꞌyan tyaatéꞌexaatyeꞌen aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ ajaꞌchej yee: “Aꞌyaa pu tyíꞌxaj ɨ maeestro yee: ¿Joꞌnyij jáaɨꞌrij tɨ tyúꞌcuaꞌnyij ɨ tɨ jɨn joꞌtámuaꞌreej tɨꞌɨj Dios tyihuoꞌtúꞌuunyiꞌriꞌ ɨ huaꞌyojmuaꞌ ɨ maj anáatyaꞌaj muaanánɨeꞌhuacaꞌ? Aꞌɨ́ɨ pu tyíꞌcuaꞌnyij aꞌɨ́ɨjma jamuán ɨ tɨ huaꞌantyíhuoj.” 12Aꞌɨ́ɨ pu jamuaataséjratyeꞌsij ánɨmuaj ɨ chiꞌij tɨ veꞌéj tɨ uhuaréꞌyohuaj, siataꞌaj aꞌúun tyámuaꞌ tyojóꞌuurej.

13Aj mu mij joꞌcɨ́j, matɨꞌɨj aꞌáa jaꞌráꞌaj, aꞌyaa pu tyáꞌraa jeꞌej tɨ tyihuoꞌtéꞌexaaj ɨ Jesús, aj mu mij tyámuaꞌ tyúꞌruuj ɨ maj jɨn joꞌtámuaꞌreej jeꞌej tɨ Dios tyihuoꞌtúꞌuunyiꞌriꞌ.

14Tɨꞌɨj atyojoꞌréꞌnyej aꞌtzáaj maj puaꞌaj tyíꞌcuaꞌnyij, néijmiꞌi mu huatyáraꞌsacaꞌ véjriꞌ ɨ méesaj jitze, aꞌɨ́jna ɨ Jesús, majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj jamuán huacɨ́j. 15Tɨꞌɨj ij aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—Jéehua nu huápuɨꞌɨj aꞌyan tyáꞌxɨeꞌvaꞌcaꞌaj nyaj jaꞌmua jamuán tyúꞌcuaꞌnyij, ijíij nyaj quee xu jajpuéjtzij, tyej tyij néijmiꞌi joꞌtámuaꞌreej aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ ɨ tɨ Dios tyihuoꞌtúꞌuunyiꞌriꞌ ɨ huaꞌyojmuaꞌ ɨ maj anáatyaꞌaj muaanánɨeꞌhuacaꞌ. 16Aꞌyaa nu tyajáꞌmuaꞌixaatyeꞌ, canu cheꞌ aꞌnáj jacuaꞌnyij ɨ páan ꞌasta quee néijmiꞌi tyaꞌróoꞌastej aꞌájna xɨcáaraꞌ tɨꞌɨj Dios jitzán néijmiꞌi jɨn tyuꞌtaꞌíjtaj íiyan ɨ cháanacaj japua.

17Aj puꞌij jajriáj ɨ váasuj, tɨꞌquij tyámuaꞌ tyaatáꞌ ɨ Dios, aj puꞌij huoꞌtajájnyi, aꞌyaa pu tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—Yaꞌcuíj, siataꞌaj néijmiꞌi jaaréꞌyeꞌen, 18jiꞌnye aꞌyaa nu tyajáꞌmuaꞌixaatyeꞌ nyaj quee cheꞌ aꞌnáj juꞌquéiꞌsij jáꞌriaꞌraꞌ ɨ úuvaj, ꞌasta naꞌaj quee yan huataséjreꞌen aꞌnáj tɨ Dios tyuꞌtaꞌíjtaj íiyan ɨ cháanacaj japua.

19Ajta jeꞌen ɨ páan tyiꞌɨ́j, tɨꞌɨj ij ajta tyámuaꞌ tyaatáꞌ ɨ Dios. Aj puꞌij jaꞌantyítaaracaꞌ ɨ páan, ajta jeꞌen huoꞌtaꞌɨ́ꞌpuꞌuj, aꞌyaa pu tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—Aꞌyaa pu huatóomuaꞌaj ɨ páan, aꞌíi pu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ nye tyéviraꞌ ɨ nyaj jɨn jaꞌmua japua huatanyúj. Aꞌyaa xu huárɨnyij siaj sij joꞌtámuaꞌreej jeꞌej nyaj huarɨ́j.

20Matɨꞌɨj tyuꞌcuáꞌaj, aꞌyaa pu chaꞌtaj naꞌaj huarɨ́j, aꞌɨ́ɨ pu jajriáj ɨ váasuj, aꞌyaa pu tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—Aꞌíjna ɨ váasuj tzajtaꞌ tɨ uhuájmuaa, aꞌyaa pu huatóomuaꞌaj ɨ nyúucarij tɨ jɨmeꞌ Dios jájcuaj jɨn tyaꞌtóoratziiriꞌ tɨ jaꞌmua japua huatányuusij. Aꞌíi pu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ nyaxúureꞌ nyaj jeꞌráxɨreꞌsij jaꞌmua jitze maꞌcan.

21’Ajta ɨ aꞌtɨ́j tɨ avíitzij jɨn tyuꞌtátuiireꞌsij nyéetzij, aꞌɨ́ɨ pu ajta yésejreꞌ nyaj jamuán iiyeꞌej méesaj jitze. 22Aꞌyaa pu tyíꞌnyaꞌuurej nyéetzij, ɨ nyaj nyajta tyévij jitze huanɨeꞌhuacaꞌ, jeꞌej tɨ tyuꞌxáꞌpuɨꞌɨntariacaꞌ. Ajta huatóoxaamujrityeꞌej aꞌɨ́jna ɨ tɨ nyéetzij tyuꞌtátuiireꞌej avíitzij jɨmeꞌ.

23Majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj jamuán huacɨ́j, aꞌɨ́ɨ mu huatyóohuij maj huóoꞌihuoꞌ aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ aꞌtɨ́j tɨ aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ tɨ tyuꞌtátuiireꞌsij.

Aꞌtanyíj aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ tɨ jéetzeꞌ juxɨeꞌveꞌ

24Matɨꞌɨj mij huatyóohuij maj tyiꞌhuóoꞌihuoꞌ aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ aꞌtɨ́j tɨ jéetzeꞌ juxɨeꞌveꞌ. 25Ajta ɨ Jesús aꞌyaa pu tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—Aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj rey jɨn tyityatatyíj huaꞌ tzajtaꞌ ɨ maj quee Israel jáꞌmaꞌcan, aꞌɨ́ɨ mu caꞌnyéjrij jɨn tyihuáꞌijtyeꞌ. Ajta aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj tyihuáꞌijtyeꞌ ɨ tyeɨ́tyee, aꞌyaa mu tyúuxaj yee ityáj tu tyámuaꞌ tyajaꞌmuachaꞌɨj. 26Siajta muaꞌaj, caxu aꞌyan eenyeꞌ matɨꞌɨj aꞌɨ́ɨmaj, sulu aꞌyaa xu éenyeꞌej xáꞌraꞌnyij, aꞌɨ́jna ɨ aꞌtɨ́j tɨ jéetzeꞌ juxɨeꞌveꞌ jaꞌmua jimi, cheꞌ aꞌyan éenyeꞌej jáꞌraꞌnyij tɨꞌɨj ɨ tɨquee tyiꞌtɨ́j jɨn juxɨeꞌveꞌ, ajta aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌijta, cheꞌ aꞌyan éenyeꞌej jáꞌraꞌnyij tɨꞌɨj aꞌɨ́jna ɨ tɨ huáꞌhuɨɨreꞌ néijmiꞌcaa. 27Cásɨꞌ, ¿aꞌtanyíj jéetzeꞌ vaꞌcán jɨn tyiꞌtyéjvee? ¿Nyi aꞌɨ́jna ɨ tɨ huatyájcaj joꞌtɨj méesaj joꞌtyéjvee, caꞌ aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyáꞌcueꞌtyej? ¿Nyiquee aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌcuaꞌ huatyequéej joꞌtɨj ɨ méesaj joꞌtyéjvee? Ajta nyáaj nu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ nyaj jéetzeꞌ vaꞌcán jɨn tyiꞌtyéjvee, nyajta nyáaj yanuj huatyéjve jaꞌmua jimi, tɨꞌɨj aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyihuáꞌcueꞌtyee.

28’Siajta muaꞌaj xu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ siaj aꞌnáj tɨnaꞌaj nyajamuan ya huatyuꞌuj nyatɨꞌɨjta jajpuéjtzij. 29Nyáaj nu jamuaatáꞌ, siaj sij tyuꞌtaꞌíjtaj, jiꞌnye aꞌɨ́jna ɨ nyavástaraꞌ puꞌríj naatáꞌ ɨ nyaj jɨn tyuꞌtaꞌíjtaj. 30Aꞌájna xɨcáaraꞌ jitze nyaj jitzán tyuꞌtaꞌíjtaj íiyan ɨ cháanacaj japua, muaꞌaj xu ajtyáraꞌsij ɨ méesaj jitze siaj sij tyúꞌcuaꞌnyij siajta huayeꞌen nyaj jamuán. Siajta jeꞌen huatyáraꞌsij ɨ ɨpuárij japua tɨ jéetzeꞌ juxɨeꞌveꞌ, siaj sij huoꞌxɨ́jtyeꞌen aꞌɨ́ɨjma ɨ tyeɨ́tyee ɨ maj majta Israel jitze eerányej, ɨ maj tamuáamuataꞌ japuan huaꞌpuaj aráꞌasej.

Jesús pu aꞌyan tyaatéꞌexaa ɨ Pedro tɨjɨn: “Huéeicaj paj puaꞌmáj naatyáhueꞌtaj”

(Mt. 26:31-35; Mr. 14:27-31; Jn. 13:36-38)

31Aj puꞌij ɨ Jesús aꞌyan tyaatéꞌexaa ɨ Pedro tɨjɨn:

—Simón, Simón, aꞌɨ́jna ɨ tyiyáaruꞌ, aꞌɨ́ɨ pu jaatáhuoj tɨ Dios jaatáꞌan tɨꞌij tyuꞌtatyéseꞌen tɨ jamuaamuéꞌtɨn siaj sij manúurɨeenyij. 32Nyajta nyáaj, aꞌyaa nu tyaatáhuo muéetzij jɨmeꞌ ɨ Dios jimi pej pij quee eeriáꞌɨtzen aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ ɨ paj naꞌraꞌastijre, ajta patɨꞌɨj táhuaꞌaj naꞌráꞌastijreꞌen, aꞌyaa paj huárɨnyij, pataꞌaj caꞌnyíjraꞌaj huoꞌtáꞌan aꞌihuáamuaꞌ.

33Ajta aꞌɨ́jna ɨ Pedro, aꞌyaa pu tyaatéꞌexaa tɨjɨn:

—Nyavástaraꞌ, nuꞌríj aꞌyan tyoꞌtyényacaꞌan nyaj ajamuán eetyánamiꞌhuaj naꞌríij nyaj ajamuán huámuɨꞌnyij.

34Ajta ɨ Jesús aꞌyan tyuꞌtanyúj tɨjɨn:

—Pedro, aꞌyaa nu tyíꞌmuaꞌixaatyeꞌ, tɨꞌɨj quee xu jíihuacaj ɨ tyacuáarɨeꞌ, huéeicaj paj naatyáhueꞌtaj aꞌyan tɨjɨn capáj nyamuaꞌtyej.

Puꞌríj tyaꞌráꞌiixaj tɨꞌɨj jajpuéetzij jaꞌmej aꞌɨ́jna ɨ Jesús

35Aj puꞌij Jesús aꞌyan tyihuoꞌtaꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:

—¿Nyi tyiꞌtɨ́j jamoꞌtyáꞌɨtziij nyatɨꞌɨj jamuaataꞌítyacaꞌ siaj joꞌcɨ́xɨꞌɨn, siaj quee átoꞌrij joꞌpíj, siajta quee tyiꞌtɨ́j joaꞌáj siaj túmii tzajtaꞌ ucáꞌan, siatɨꞌɨj quee cheꞌ séecan ɨ jucaꞌquéj joɨꞌɨꞌpuꞌcaꞌaj?

Aꞌyaa mu tyityaatanyúj tɨjɨn:

—Capu tyiꞌtɨ́j toꞌtyáꞌɨtzii.

36Aj puꞌij aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—Ajta ijíij, tɨpuaꞌaj aꞌtɨ́j tyiꞌ átoꞌrij, cheꞌ jaꞌantyipíij, naꞌríij ɨ túmii tɨ tzajtaꞌ ucáꞌan. Tɨpuaꞌaj aꞌtɨ́j quee séej tyíchaꞌɨɨj ɨ chúun, cheꞌ jáatoonyij ɨ jumáancaj ajta jeꞌen séej huánanan ɨ chúun aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ túmii. 37Aꞌyaa pu tyéꞌyuꞌsiꞌ ɨ yuꞌxarij jitze tɨjɨn: “Aꞌyaa mu jaatamuaꞌaj tɨjɨn aꞌíi pu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen sɨ́ɨj tɨ jeꞌej puaꞌaj tyíꞌtyevij.” Aꞌyaa nu tyajáꞌmuaꞌixaatyeꞌ tɨ juxɨeꞌveꞌ tɨ aꞌyan tyaꞌróoꞌastej jeꞌej tɨ tyéꞌyuꞌsiꞌ nyéetzij jɨmeꞌ.

38Majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj jamuán huacɨ́j, aꞌyaa mu tyaatéꞌexaa tɨjɨn:

—Cásɨꞌ tavástaraꞌ, huaꞌpuaj pu yee tyíꞌsejreꞌ ɨ chúun.

Aj puꞌij aꞌyan tyuꞌtanyúj tɨjɨn:

—Cheꞌ aꞌyan eenyeꞌ caxu cheꞌ tyiꞌtɨ́j xajtaj.

Tɨꞌɨj Jesús huatyéenyuj aꞌájna a Getsemaní

(Mt. 26:36-46; Mr. 14:32-42)

39Aj puꞌij iirájraa ɨ Jesús, tɨꞌɨj ij aꞌáa joꞌmej joꞌtɨj jáꞌasacaa ɨ jɨríj jitze tɨ aꞌyan tyajaꞌrájtyapuaj tɨjɨn Aseitúunajrimi, majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj jamuán huacɨ́j, aꞌɨ́ɨ mu majta jamuán ujóꞌjuꞌ. 40Tɨꞌɨj aꞌáa jaꞌráꞌaj, aꞌyaa pu tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—Siataꞌaj huatyényuunyij siaj sij quee tyiꞌtɨ́j jɨn ootyáꞌɨtzeereꞌen.

41Tɨꞌquij aꞌáa huojoohuáꞌxɨj aꞌtzúj pu aꞌ ɨmuáj joꞌréꞌnyej aꞌchu tɨ ɨmuáj ajaꞌráahuɨꞌtzɨj ɨ tyetyéj tɨpuaꞌaj aꞌtɨ́j jɨn tyuꞌtatóꞌoj, aꞌáa pu tyítunutacaꞌ, tɨꞌquij huatyéenyuj ɨ Dios jimi, 42aꞌyan tɨjɨn:

—Nyavástaraꞌ, aꞌyaa nu tyíꞌmuahuaviij, tɨpuaꞌaj muaꞌráanajchij paj naatáꞌ nyej nyij quee aꞌyan tyaꞌajpuéetzij náꞌraꞌnyij, ajta cheꞌ quee aꞌyan atyojoꞌréꞌnyinyiicaꞌan jeꞌej nyej nyáaj tyáꞌxɨeꞌveꞌ, sulu cheꞌ aꞌyan tyáꞌraꞌnyij jeꞌej paj muáaj tyáꞌxɨeꞌveꞌ.

43Aj puꞌij sɨ́ɨj jimí huataséjre ɨ tɨ tajapuá tyíꞌhuɨɨreꞌ, tɨꞌij caꞌnyíjraꞌaj jaatáꞌ. 44Ajta ɨ Jesús, jéehua pu tyíꞌmuaꞌajcaa, aꞌɨ́j pu jɨn jéetzeꞌ huatyéenyuj, jéehua pu cámuɨꞌyacaꞌaj ɨ tɨéexɨꞌmuarij, aꞌyaa pu huaséꞌrihuaꞌaj tɨꞌɨj xúureꞌej tɨ ajaꞌrátzunyaa a chóotaꞌ.

45Tɨꞌquij ájchej joꞌtɨj jaꞌtyényuusimaꞌaj, tɨꞌɨj ij ajoꞌréꞌnyej joꞌmaj jeꞌej jéꞌeenyeꞌej aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj jamuán huacɨ́j, muꞌríj tyácuꞌtzisimaꞌaj, jiꞌnye jéehua mu cuaꞌnacaꞌaj aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ maj juxaamuɨjrityeꞌ. 46Aꞌyaa pu tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—¿Jiꞌnye siajta tyityetyacuꞌtzuj? Xáꞌajhuiixɨꞌ, siataꞌaj huatyényuunyij tɨꞌij quee tyiꞌtɨ́j jaꞌmua japua rájvetyij ɨ siaj jɨn ootyáꞌɨtzeereꞌen ɨ Dios jimi.

Matɨꞌɨj jaatyéeviꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús

(Mt. 26:47-56; Mr. 14:43-50; Jn. 18:2-11)

47Óocheꞌ pu tyiꞌxáatacaj ɨ Jesús, matɨꞌɨj jéehua ɨ tyeɨ́tyee ajeꞌréꞌnyej, ajta aꞌɨ́jna ɨ tɨ aꞌyan ántyapuaj tɨjɨn Judas, ɨ tɨ ajta huaꞌ jitze ajtyámaꞌcan ɨ maj tamuáamuataꞌ japuan huaꞌpuaj aráꞌasej, aꞌɨ́ɨ pu anaquéej huamaꞌcaꞌaj, aj puꞌij ajtyáxɨɨriacaꞌ tɨꞌij jiꞌtyáapuɨꞌtzej aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús. 48Ajta ɨ Jesús aꞌyaa pu tyaataꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:

—Judas, ¿nyij aꞌɨ́j jɨn penɨiꞌtyápuɨꞌtzeꞌsij pej pij nyéetzij tyuꞌtátuireꞌen, ɨ nyaj nyajta tyévij jitze huanɨeꞌhuacaꞌ?

49Majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj Jesús jamuán huacɨ́j, matɨꞌɨj jaaséej jeꞌej tɨ tyiꞌtɨ́j rɨjcaj, aj mu mij aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn:

—Tavástaraꞌ, ¿nyi tyahuoꞌtanyóꞌsiꞌtyeꞌen aꞌíjcɨ jɨmeꞌ ɨ tyíꞌtachuun?

50Ajta sɨ́ɨj tɨ Jesús jamuán joꞌcháꞌcanyaꞌaj, aꞌɨ́ɨ pu tyaapuéj aꞌɨ́jcɨ tɨ jahuɨɨreꞌ aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌijta u tyeyúuj tzajtaꞌ, jaꞌajtasíjchacaꞌ ɨ naxɨéeraꞌ, muácaꞌtaꞌ tɨ pujmuaꞌ.

51Ajta ɨ Jesús aꞌyaa pu tyuꞌtaxájtacaꞌ tɨjɨn:

—Caxu cheꞌ junyoꞌsiꞌtyeꞌej.

Tɨꞌɨj ij jaꞌajtamuárɨej aꞌɨ́jcɨ ɨ naxɨéeraꞌ jitze, ajta tyáahuaj. 52Ajta jeꞌen ɨ Jesús aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj aꞌɨ́ɨjma ɨ maj tyíꞌijta u tyeyúuj tzajtaꞌ, ajta ɨ maj tyihuáꞌijtyeꞌ ɨ maj tyíꞌchaꞌɨj u tyeyúuj tzajtaꞌ, ajta aꞌɨ́ɨjma ɨ huáasij, néijmiꞌcaa matɨꞌɨj manaꞌaj ɨ maj jimí ajeꞌréꞌnyej aꞌyan tɨjɨn:

—¿Nyi náhuaꞌrij nyapuéꞌeen siaj sij muaꞌaj mujoꞌváꞌjuꞌun chúun setyuꞌɨ́ɨꞌsimaꞌaj, siajta cɨyéj? 53Aꞌnáj tɨnaꞌaj nu aꞌúu joꞌtyaváaj náꞌyiꞌcaaj u tyeyúuj tzajtaꞌ jaꞌmua jimi nyetyajaꞌmuamuatyáaj. Siajta muaꞌaj, caxu aꞌnáj naatyéeviꞌ, ijíij xu xaa aꞌyan rɨnyij, jiꞌnye aꞌɨ́ɨ pu jaꞌmua jitze ucájrupij aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌijta tɨ́caꞌrij tzajtaꞌ.

Tɨꞌɨj ɨ Pedro jaatyáhueꞌtacaꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús

(Mt. 26:57-58, 69-75; Mr. 14:53-54, 66-72; Jn. 18:12-18, 25-27)

54Matɨꞌɨj mij jaatyéeviꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús, aj mu mij yoꞌvíꞌtɨj, aꞌáa mu yoꞌréꞌnyijtyej joꞌtɨj jaꞌchej aꞌɨ́jna ɨ tɨ néijmiꞌi jɨn antyúumuaꞌreej u tyeyúuj tzajtaꞌ. Ajta aꞌɨ́jna ɨ Pedro, aꞌtzúj pu ɨmuáj jaavájrasimaꞌaj. 55Matɨꞌɨj mij óonɨej aꞌájna jéꞌtaꞌ joꞌtɨj jaꞌrájtaꞌcuaj u tyeyúuj tzajtaꞌ, aj mu mij ataráasajra, ajta ɨ Pedro, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌ jamuán ujaꞌajyíxɨj. 56Tɨꞌɨj ij sɨ́ɨj ɨ íitɨꞌ tɨ aꞌáa tyíꞌhuɨɨreꞌ jaaséej tɨ aꞌáa jaꞌajcatyii joꞌtɨj jáꞌtaa, tɨꞌɨj tyámuaꞌ tyeeséj aj puꞌij aꞌyan tyuꞌtaxájtacaꞌ tɨjɨn:

—Aꞌmújna mu tyáatɨꞌ, aꞌmúu pu ajta jamuán joꞌcháꞌcanyaꞌaj ɨ Jesús.

57Ajta aꞌɨ́jna ɨ Pedro, aꞌyaa pu tyuꞌtyáhueꞌtacaꞌ tɨjɨn:

—Íitɨꞌ, canu nyáaj jamuaꞌtyej.

58Aꞌtzúj aꞌtyéeviꞌcaj, ajtáhuaꞌaj sɨ́ɨj jaaséej, aꞌyaa pu tyuꞌtaxájtacaꞌ tɨjɨn:

—Muáaj paj pajta huaꞌ jitze ajtyámaꞌcan.

Ajta aꞌɨ́jna ɨ Pedro, aꞌyaa pu tyuꞌtanyúj tɨjɨn:

—Canu xaa nyuꞌuj.

59Tɨꞌɨj séej ooraj tyoomáꞌcaj, ajtáhuaꞌaj pu sɨ́ɨj aꞌyan tyéꞌjee tɨjɨn:

—Aꞌyaa xaa nyuꞌuj tyiꞌjaꞌyájna tɨ aꞌmúu sɨ́ɨj aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ tɨ Jesús jamuán joꞌcháꞌcanyaꞌaj, jiꞌnye Galileea pu jáꞌmaꞌcan.

60Ajta aꞌɨ́jna ɨ Pedro, aꞌyaa pu tyuꞌtanyúj tɨjɨn:

—Capu jeꞌej náꞌmiteerasteꞌ tyiꞌtɨ́j pej nyeꞌixaatyeꞌ.

Tɨꞌɨj ooj aꞌyan tyiꞌxáatacaj, aj puꞌij ɨ tyacuáarɨeꞌ huajíjhuacaꞌ. 61Ajta aꞌɨ́jna ɨ tavástaraꞌ, aꞌɨ́ɨ pu ooréꞌnyeeriacaꞌ, tɨꞌɨj ij jaꞌráasej aꞌɨ́jcɨ ɨ Pedro, aj puꞌij joꞌtámuaꞌreeriꞌ jeꞌej tɨ tavástaraꞌ tyaatéꞌexaa yee: “Tɨꞌɨj quee xu jíihuacaj ɨ tyacuáarɨeꞌ, huéeicaj paj aꞌyan tyinaatyáhueꞌtaj tɨjɨn capáj nyamuaꞌtyej.” 62Tɨꞌquij Pedro iirájraa apuaꞌquéj, aj puꞌij tyuuyíinyajraa huápuɨꞌɨj, jeꞌej pu puaꞌaj tyoꞌtóomuaꞌaj.

Matɨꞌɨj jaatyáxaahuatacaꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús

(Mt. 26:67-68; Mr. 14:65)

63Majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj jachaꞌɨɨcaꞌaj, aꞌɨ́ɨ mu huatyóohuij maj jatyaxáahuataj, majta jaatyáavaxɨj aꞌɨ́jcɨ ɨ Jesús. 64Matɨꞌɨj mij joꞌtajɨ́ꞌcaꞌaj a jɨꞌsáaraꞌ jitze, aj mu mij caꞌnyéjrij jɨn jaataꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:

—Huataxáj aꞌtanyíj muiꞌtyéjvee.

65Majta jéehua jeꞌej puaꞌaj tyeejéj maꞌxáahuataj.

Matɨꞌɨj ayoꞌréꞌnyijtye ɨ ju juéesijtyamuaꞌ jimi

(Mt. 26:59-66; Mr. 14:55-64; Jn. 18:19-24)

66Tɨꞌɨj huatapuáꞌriacaꞌ, néijmiꞌi mu tyúusɨɨj ɨ huáasij, majta ɨ maj tyíꞌijta u tyeyúuj tzajtaꞌ, majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj tyihuáꞌmuaꞌtyej ɨ yuꞌxarij jitze, Moisés tɨ joꞌyúꞌxacaꞌ, matɨꞌɨj mij yoꞌvíꞌtɨj huaꞌ jimi ɨ ju juéesij.

67Aꞌyaa mu tyaatéꞌexaa tɨjɨn:

—Taatéꞌexaatyeꞌ, ¿nyij muáaj aꞌɨ́ɨn papuéꞌeen ɨ Dios tɨ aꞌáan yóꞌojrasij ɨ ɨpuárij japua?

Tɨꞌquij Jesús aꞌyan tyuꞌtanyúj tɨjɨn:

—Tɨpuaꞌaj aꞌyan nyetyájamuaatéꞌexaatyeꞌ yee: Nyáaj nu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen”, caxu náꞌantzaahuatyeꞌej. 68Ajta tɨpuaꞌaj nyetyajamuaaꞌíhuoꞌ caxu huatányuusij. 69Ajta ijíij tɨ yujoꞌqueꞌtɨj jaꞌmej, nyáaj ɨ nyaj nyajta tyévij jitze huanɨeꞌhuacaꞌ, muácaꞌtaꞌ nu jaꞌajcaquée naꞌmej ɨ Dios tɨ néijmiꞌi jɨn antyúumuaꞌreej.

70Néijmiꞌi mu aꞌyan tyaataꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:

—¿Nyi aꞌɨ́ɨn papuéꞌeen ɨ yójraꞌ ɨ Dios?

Ajta ɨ Jesús, aꞌyaa pu tyuꞌtanyúj tɨjɨn:

—Aꞌyaa pu tyiꞌjaꞌyájna, nyáaj nu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen jeꞌej siaj tyuꞌtaxájtacaꞌ.

71Matɨꞌɨj mij aꞌyan tyuꞌtóoꞌixaaj tɨjɨn:

—¿Jiꞌnye tyajtáhuaꞌaj tyáꞌxɨeꞌveꞌ tyej tyij tyiꞌtɨ́j jitzán ujpuáꞌrityeꞌen? Ityáj tu tyeríj jáanamuajriꞌ jeꞌej tɨ aꞌmúu tyuꞌtaxájtacaꞌ.