Search form

San Mateo 9

Jesús pu séej tyúꞌhuaaj ɨ tɨ quee tyéchavaaj

(Mr. 2:1-12; Lc. 5:17-26)

1Aj puꞌij Jesús atyájraa ɨ báarcuj jitze, aj mu mij antacɨ́j után pujmuaꞌ, matɨꞌɨj mij aꞌáa jaꞌráꞌaj chájtaꞌ joꞌtɨj aꞌɨ́ɨn jóꞌcatyii. 2Aj mu mij séecan aꞌtɨ́j ajeꞌréꞌnyijtye tɨ quee tyéchavaaj aꞌɨ́jcɨ jimi ɨ Jesús, aꞌɨ́j pu japua áan újcaꞌtyii ɨ utáatzij aꞌɨ́jna ɨ aꞌtɨ́j, tɨꞌɨj Jesús huoꞌséj aꞌɨ́ɨjma ɨ tyeɨ́tyee, aj puꞌij jáamuaꞌreeriꞌ tɨjɨn metyáꞌtzaahuatyeꞌ, aꞌyaa puꞌij tyaatéꞌexaa aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ tyíꞌcuiꞌ tɨjɨn:

—Nyiyóoj, huatyáꞌcaꞌnyej, puꞌríj ɨ Dios tyimuaatúꞌuunyiꞌriꞌ ɨ paj jɨn ootyáꞌɨtzee jimi.

3Séecan mu mij ɨ maj tyihuáꞌmuaꞌtyej ɨ yuꞌxarij jitze ɨ maj jɨn tyíꞌijta aꞌyan tyiꞌriáꞌmuaꞌaj tɨjɨn: “Jeꞌej tɨ aꞌmúu tyuꞌtaxájtacaꞌ jeꞌej pu puaꞌaj tyáꞌxaj ɨ Dios.” 4Ajta ɨ Jesús pu jáamuaꞌreeriꞌ jeꞌej maj yeꞌej tyíꞌmuaꞌajcaa, aj puꞌij aꞌyan tyihuoꞌtaꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:

—¿Jiꞌnye siaj sij huápuɨꞌɨj jeꞌej puaꞌaj tyíꞌmuaꞌtzej mu jutzájtaꞌ? 5¿Tyiꞌtanyí quee jéetzeꞌ tyésiꞌ, nyi nyej aꞌyan tyaatéꞌexaatyeꞌen yee: “Puꞌríj ɨ Dios tyimuaatúꞌuunyiꞌriꞌ ɨ paj jɨn ootyáꞌɨtzee jimi”, naꞌríij yee: “Ájchesij anchóoj muaꞌ utáatzij”? 6Aꞌyaa nu nyij rɨnyij siaj sij jáamuaꞌreej tɨjɨn aꞌɨ́jna ɨ tɨ ajta tyévij jitze huanɨeꞌhuacaꞌ, tɨ ajta aꞌɨ́jna jɨn antyúumuaꞌreej íiyan ɨ cháanacaj japua tɨꞌɨj tyihuoꞌtúꞌuunyiꞌ ɨ maj jɨn ootyáꞌɨtzee ɨ Dios jimi.

Aj puꞌij aꞌyan tyaatéꞌexaa aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ quee tyéjchevej tɨjɨn:

—Ájchesij, anchóoj muaꞌ utáatzij, áricuj jóꞌraꞌ joꞌpaj jaꞌchej.

7Aj puꞌij ájchej aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌcuiꞌcaꞌaj, tɨꞌɨj ij jóꞌraa ɨ juchéj. 8Majta ɨ tyeɨ́tyee ɨ maj tyíꞌsejracaꞌaj jeꞌej tɨ tyiꞌtɨ́j huarɨ́j, aꞌɨ́ɨ mu tyuꞌtátzɨɨn, majta jeꞌen tyaatatyójtziꞌrej ɨ Dios aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ jeꞌej tɨ aꞌɨ́ɨn tyihuoꞌtáꞌ mej mij aꞌyan huárɨnyij ɨ tyeɨ́tyee.

Jesús pu jaatajé aꞌɨ́jcɨ ɨ Mateo

(Mr. 2:13-17; Lc. 5:27-32)

9Aj puꞌij ɨ Jesús jóꞌraa, tɨꞌquij aꞌyee joꞌréꞌnyej tɨꞌɨj ij aꞌɨ́j huaséj ɨ aꞌtɨ́j tɨ aꞌyan ántyapuaj tɨjɨn Mateo, aꞌúu pu jeꞌrácatyii u chiꞌtáj maj tzajtaꞌ huáꞌjijvaꞌcaꞌaj ɨ maj tyíꞌtɨꞌɨjcɨcaa. Jesús pu aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn:

—Pataꞌaj nyaj jamuán joꞌchaꞌcanyeꞌen.

Aj puꞌij ɨ Mateo ájchej, tɨꞌquij jamuán jóꞌraa. 10Aj puꞌij aꞌyan tyuꞌrɨ́j, matɨꞌɨj aꞌáa jaꞌráꞌaj joꞌtɨj ɨ Mateo jaꞌchej, tɨꞌɨj ɨ Jesús tyíꞌcuaꞌcaj, aj mu mij jéehua ujoꞌváꞌjuꞌ ɨ maj tyíꞌtyejijveꞌ, majta séecan ɨ maj jeꞌej puaꞌaj tyíꞌtyetyeɨtyee, matɨꞌɨj mij huatyáraꞌsacaꞌ ɨ méesaj jitze jamuán ɨ Jesús, majta jamuán aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj Jesús jamuán huacɨ́j. 11Majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ fariseos, matɨꞌɨj jaaséej jeꞌej tɨ rɨjcaa ɨ Jesús, aj mu mij aꞌyan tyihuoꞌtaꞌíhuoꞌriꞌ aꞌɨ́ɨjma ɨ maj jamuán huacɨ́j tɨjɨn:

—¿Jiꞌnye een jɨn mu jaꞌmua maeestro tyíꞌcuaꞌcaa, ajta yaꞌcaa huaꞌ jamuán ɨ maj huáꞌjijveꞌ ɨ maj tyíꞌtɨꞌɨjcɨcaa, ajta huaꞌ jamuán ɨ maj jeꞌej puaꞌaj tyíꞌtyetyeɨtyee?

12Tɨꞌɨj ɨ Jesús aꞌyan tyihuóꞌnamuajriꞌ, aꞌyaa pu tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—Aꞌɨ́ɨmaj ɨ tyeɨ́tyee ɨ maj ajoꞌréꞌnyinyii aꞌɨ́jcɨ jimi ɨ tɨ tyíꞌhuaꞌtacaa, capu juxɨeꞌveꞌ maj aꞌáa joojúꞌun ɨ maj jɨ́ꞌreꞌen, sulu aꞌɨ́ɨ mu ajoꞌréꞌnyinyii ɨ tɨ tyíꞌhuaꞌtacaa jimi ɨ maj tyíꞌcucuiꞌ. 13Séricuj, siataꞌaj tyiꞌhuóomuaꞌtyej aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ jeꞌej tɨ huatóomuaꞌaj aꞌɨ́jna ɨ nyúucarij tɨ aꞌyan tɨjɨn: “Aꞌyaa nu tyáꞌxɨeꞌveꞌ siaj huaꞌcuꞌvej ɨ juxaꞌaj tyeɨ́tyee, canu jaxɨeꞌveꞌ siaj tyiꞌtɨ́j tyíꞌtuiiriaꞌaj.” Jiꞌnye canu nyáaj aꞌɨ́jna jɨn mujoꞌvéꞌmej nyej nyij aꞌɨ́ɨjma huatájeevej ɨ maj tyámuaꞌ een, sulu aꞌɨ́ɨjma ɨ maj quee xáꞌpuɨꞌ rɨcɨj.

Aꞌɨ́j mu jaataꞌíhuoꞌriꞌ jeꞌej maj tyityahuóoꞌitziꞌveꞌen

(Mr. 2:18-22; Lc. 5:33-39)

14Aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj Juan jamuán huacɨ́ꞌcaꞌaj, aꞌɨ́ɨ mu ajeꞌréꞌnyej ɨ Jesús jimi, matɨꞌɨj mij aꞌyan tyaataꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:

—Ityáj majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ fariseos, jéehua tu taꞌitziꞌveꞌ, ¿jiꞌnye mej mij quee aꞌyan tyúuꞌitziꞌveꞌ ɨ maj muéetzij jamuán huacɨꞌɨj?

15Aj puꞌij Jesús aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—¿Nyiquij ɨꞌríj maj juxaamuɨjrityaꞌaj ɨ maj huatáꞌinyiihuacaꞌ mej mij tyúꞌyeꞌesten, tɨpuaꞌaj ooj huaꞌ jamuán tyíꞌyeꞌestyaj ɨ aꞌtɨ́j tɨ huatyényeɨɨchacaꞌ? Ajta aꞌyaa pu atyojoꞌréꞌnyesij maj jáꞌviꞌtɨn ɨ aꞌtɨ́j, aj mu mij ɨ amíincustyamuaꞌ juꞌitziꞌveꞌen, jiꞌnye capu cheꞌ ajaꞌhuaꞌ ɨ huaꞌ amíincuj.

16’Capu aꞌtɨ́j jaꞌajtyáꞌcuꞌnyaꞌpuaj ɨ cɨ́ɨxurij tɨ míꞌmaꞌcan, aꞌɨ́jna jɨmeꞌ ɨ cɨ́ɨxurij tɨ jájcuaj, jiꞌnye aꞌɨ́ɨ pu ɨ cɨ́ɨxurij tɨ jájcuaj huatyátzuꞌtaj tɨꞌɨj huatyájoꞌsinyiꞌhuaj, aj puꞌij jéetzeꞌ vaꞌtɨ́j anasúutzaꞌnyij jaꞌmej. 17Camu majta nahuáj tɨ jájcuaj ucátoꞌsij ɨ navíj limeetaraꞌ tzajtaꞌ tɨ racueꞌríihuajmee, jiꞌnye ɨ nahuáj pu jaatyásujtzaꞌnaxɨꞌɨj ɨ navíj tɨ racueꞌríihuajmee, aj puꞌij jóꞌvesij ɨ navíj ajta ɨ nahuáj. Aꞌɨ́j pu jɨn aꞌyan tyúuxɨeꞌveꞌ maj juꞌcájtoꞌnyij ɨ navíj tzajtaꞌ tɨ jájcuaj aꞌɨ́jcɨ ɨ nahuáj tɨ ajta jájcuaj, aꞌyaa pu éenyeꞌqueꞌ tyoꞌtáviicueꞌraj ɨ tɨ juxaꞌaj tyiꞌ jájcuaj.

Aꞌɨ́jna ɨ íitɨꞌ tɨ tyíꞌcuiꞌcaꞌaj ajta ɨ yójraꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ Jairo

(Mr. 5:21-43; Lc. 8:40-56)

18Óocheꞌ pu tyihuaꞌixáatyaꞌcaj ɨ Jesús tɨꞌɨj sɨ́ɨj jimi aveꞌréꞌnyej, aꞌɨ́ɨ pu aꞌɨ́ɨn puéꞌeenyeꞌej ɨ tɨ tyíꞌijta ɨ huaꞌ tyeyúuj tzajtaꞌ, aj puꞌij tyítunutaxɨj jimi ɨ Jesús, tɨꞌquij aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn:

—Nyiyóoj pu oochán huamuɨ́ꞌ, ajta tɨpuaꞌaj muáaj mu povéꞌmeꞌen pajta jeꞌen jaꞌajtamuárɨeꞌen, aꞌɨ́ɨ pu huatájuuritaj.

19Jesús pu ájchej, tɨꞌquij ujóꞌmej majta muꞌuj ujóꞌjuꞌ aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj jamuán huacɨ́j. 20Aj puꞌij íitɨꞌ tɨ arí tamuáamuataꞌ japuan huaꞌpuaj nyinyiꞌraꞌaj áꞌtyeej tɨ tyíꞌcuiꞌ, aꞌɨ́ɨ pu huáritaꞌ ajeꞌréꞌnyej ɨ Jesús, tɨꞌquij jaꞌajtamuárɨej ɨ máancajraꞌan ɨ Jesús. 21Jiꞌnye aꞌyaa pu tyíꞌmuaꞌajcaa tɨjɨn: “Tɨpuaꞌaj aꞌɨ́j naꞌajtamuárɨeꞌen ɨ máancajraꞌan, tyámuaꞌ nu rɨnyij.” 22Aj puꞌij ɨ Jesús ooréꞌnyeeriacaꞌ tɨꞌij jaaséej ɨ íitaj, ajta aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn:

—Nyiyóoj, cheꞌ caꞌnyíjraꞌaj huataséjreꞌen muaꞌ tzajtaꞌ, aꞌɨ́j paj jɨn huarúj ɨ jɨn tyáꞌantzaahuaj.

Aj puꞌij huarúj aꞌɨ́jna ɨ íitɨꞌ.

23Tɨꞌɨj ɨ Jesús aꞌáa jaꞌráꞌaj joꞌtɨj jaꞌchej aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌijta ɨ tyeyúuj tzajtaꞌ, aj puꞌij huoꞌséj ɨ tyeɨ́tyee ɨ maj tyíꞌcɨꞌsityeꞌ, majta jéehua ɨ tyeɨ́tyee juyiinyacaꞌaj, 24aꞌyaa pu tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—Xɨiꞌrácɨɨnyij aꞌyújna, jiꞌnye capu muɨꞌchij mu íjmueꞌestɨꞌ, sulu tyácusij puꞌuj.

Aj mu mij jaatyaꞌatzájraa aꞌɨ́jcɨ Jesús aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ jeꞌej tɨ tyuꞌtaxájtacaꞌ, 25ajta aꞌɨ́ɨ pu huiꞌráꞌityacaꞌ, aj puꞌij utyájrupij joꞌtɨj joꞌojcáꞌaj aꞌɨ́jna ɨ íjmueꞌestɨꞌ, tɨꞌquij jaꞌnáaviꞌ muácaꞌraꞌan jitze, aj puꞌij aꞌɨ́jna ɨ íjmueꞌestɨꞌ ájchej. 26Tɨꞌquij néijmiꞌqueꞌ huámuaꞌreeriꞌhuacaꞌ joꞌmaj joꞌcháatɨmaꞌcaa jeꞌej tɨ tyiꞌtɨ́j huarɨ́j.

Jesús pu huaꞌpuácaa tyúꞌhuaaj ɨ maj arácucuꞌun

27Tɨꞌɨj Jesús aꞌáa jaꞌrájraa, mahuaꞌpuaj mu jaatavén ɨ maj arácucuꞌun, aꞌyan metyityeꞌentyijíihuaj tɨjɨn:

—Táꞌancuꞌvaxɨꞌ ityájma muáaj mu paj yójraꞌ puéꞌeen aꞌɨ́jcɨ ɨ David.

28Tɨꞌɨj Jesús utyájrupij u chiꞌtáj, aj mu mij jimi aveꞌréꞌnyej ɨ maj aracúcuꞌnyijmee, aj puꞌij aꞌyan tyihuoꞌtaꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:

—¿Nyi setyáꞌtzaahuatyeꞌ nyaj tyajaꞌmuahuaatyeꞌen?

Matɨꞌɨj mij aꞌyan tyityaatanyúj tɨjɨn:

—Aꞌyaa pu tyiꞌjaꞌyájna tavástaraꞌ.

29Aj puꞌij ɨ Jesús huaꞌrámuarɨeꞌxɨj ɨ huaꞌ jɨɨseꞌ jitze, ajta aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:

—Cheꞌ aꞌyan tyáꞌraꞌnyij jeꞌej siaj seríj muaꞌaj tyáꞌantzaahuaj.

30Aj mu mij atanyéjnyeꞌriacaꞌ ɨ maj huaꞌpuaj. Ajta ɨ Jesús jéehua pu aꞌyan tyihuoꞌtáꞌijmuejriꞌ tɨjɨn:

—Caxu aꞌtɨ́j ixaatyeꞌej jeꞌej siaj tyityaarúj.

31Ajta matɨꞌɨj joꞌcɨ́j, aꞌɨ́ɨ mu huatyóohuij maj néijmiꞌqueꞌ jaataxáj jeꞌej tɨ ɨ Jesús tyihuóꞌhuaa.

Jesús pu séej tyúꞌhuaaj ɨ tɨ quee tyoꞌrɨ́ɨꞌriajcaꞌaj

32Matɨꞌɨj iirajuꞌcaj ɨ maj aracúꞌcuꞌnyijmaꞌcaa, séecan mu tyévij ajeꞌréꞌnyijtye tɨ tyiyáaruꞌ tzajtaꞌ séjriaꞌcaꞌaj aꞌɨ́j pu jɨn quee tyoꞌrɨ́ɨꞌriajcaꞌaj aꞌɨ́jna ɨ aꞌtɨ́j. 33Aj puꞌij Jesús jaatamuárij ɨ tyiyáaruꞌ tɨ tzajtaꞌ úꞌsejriaꞌcaꞌaj, tɨꞌquij huatáɨꞌriitariacaꞌ tɨ tyuꞌtaxáj aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌcuiꞌcaꞌaj. Majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ tyeɨ́tyee, jéehua mu huatóotyamuaꞌvej, aꞌyaa mu tyíꞌxajtacaꞌaj tɨjɨn:

—Catu aꞌnáj aꞌyan tyiꞌtɨ́j tyuꞌséj iiyeꞌej Israel tɨ putyíꞌrɨcɨj.

34Majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ fariseos, aꞌyaa mu tyíꞌxajtacaꞌaj tɨjɨn:

—Aꞌɨ́jna ɨ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ tɨ tyihuáꞌijtyeꞌ ɨ tyiyáaruꞌuj aꞌɨ́j pu jɨn pújoorej tɨꞌij huoꞌtamuárityeꞌen.

Jesús pu huaꞌancuꞌvajxɨ ɨ tyeɨ́tyee

35Jesús pu néijmiꞌqueꞌ joꞌcháꞌcanyaꞌaj tɨꞌɨj naꞌaj tyiꞌchájtaꞌnajmee ajta néijmiꞌqueꞌ joꞌmaj cɨ́ɨ manaꞌaj tyityojoꞌcháatɨmaꞌcaa, tyihuaꞌmuaꞌtyáaj ɨ huaꞌ tyeyúuj tzajtaꞌ. Aꞌɨ́j pu huáꞌixaatyaꞌcaꞌaj ɨ nyúucariaꞌraꞌ ɨ Dios ɨ tɨ néijmiꞌqueꞌ tyíꞌijta, ajta néijmiꞌcaa tyúꞌhuaaj ɨ maj tyíꞌcucuiꞌcaꞌaj, nusu ɨ tɨquee huaꞌcaꞌnyistiꞌracaꞌaj. 36Tɨꞌɨj huoꞌséj ɨ tyeɨ́tyee, jéehua pu huaꞌancuꞌvajxɨ, jiꞌnye jéehua mu jajpuéjtzicaꞌaj, majta juxaamuɨjrityaꞌcaꞌaj, aꞌyaa mu éenyeꞌej matɨꞌɨj ɨ cányaꞌxɨɨ tɨ quee aꞌtɨ́j huáꞌsɨɨreꞌ. 37Aj puꞌij Jesús aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj aꞌɨ́ɨjma ɨ maj jamuán huacɨ́j tɨjɨn:

—Aꞌyaa pu tyiꞌjaꞌyájna maj jéehua ɨ tyeɨ́tyee séejreꞌ, majta ɨ maj huaꞌ jimi tyíꞌmuɨjhuacaa camu muiꞌij. 38Aꞌɨ́j pu jɨn aꞌyan tyúuxɨeꞌveꞌ, siaj jaatáꞌhuavii aꞌɨ́jcɨ ɨ tavástaraꞌ tɨꞌij huaꞌréꞌviꞌtɨxɨꞌɨn ɨ maj tyíꞌmuɨjhuacaa mej mij huáꞌajsɨɨreꞌen ɨ Dios jimi.