Search form

Los Hechos 1

Dios pu nuꞌu teꞌataújratziiriꞌi tɨ huáꞌa jamuan huateáturan ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios

1Nineuusi Teófilo, seɨj jetze ɨ́ yuꞌuxari ɨ́ tɨ amuájca, aꞌɨ́j nu jetze neri raꞌuyúꞌuxacaꞌa nain aꞌij tɨ huarɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, neajta nain jɨmeꞌe aꞌij tɨ tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ teɨte. 2Ajta, aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, huaꞌajtáviꞌitɨ aꞌɨ́mej ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan seɨj mej aráꞌase. Tɨ́ꞌɨj tihuaꞌutaꞌaíjteꞌesimeꞌe nain jɨmeꞌe, aꞌɨ́jna ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu raatáꞌa tɨ Jesús tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen aꞌij mej tiꞌitɨ huáruuren tɨ́j naꞌa tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame. Tɨꞌɨquí xaa áꞌuviꞌitɨchiꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús u ta japua.

3Amuacaícan, tɨ́ꞌɨj huamɨ́ꞌɨ ɨ́ Jesús ajta áꞌiyen huatarúj huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite, tɨꞌɨqui aꞌɨ́mej jemi huataseíjre ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Huaꞌapuate xɨcaj pu áꞌatee tɨ ayén tiꞌitásiseirihuaꞌa aꞌɨ́mej jemi. Jéihua pu tíhuaꞌutaseíjrate tiꞌitɨ jɨmeꞌe ɨ́ mej jɨ́n ráamuaꞌaree tɨjɨ́n ayén tiꞌayajna tɨ ari ajtahuaꞌa huatarúj huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite. Ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaateꞌecaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ Dios tɨ nainjapua tíꞌaijta.

4Aꞌɨ́jna tɨ aꞌuun aꞌutéveecaꞌa huáꞌa jamuan, ajta auj tíꞌicuaꞌacareꞌe huáꞌa jamuan. Ayee pu tihuaꞌutáꞌijmɨijriꞌi mej nuꞌu caí huirácɨꞌɨcaꞌan meꞌújna u Jerusalén. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa mej raachúꞌeveꞌen tɨ miꞌi araúrasten ɨ́ tɨ jɨ́n ari amuacaícan teꞌataújratziiriꞌi ɨ́ huáꞌayaꞌupua ɨ́ tɨ ta japua éꞌeseijreꞌe. Ayen tɨjɨ́n:

―Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ nej neri amuáꞌixaa. 5Aꞌɨjna ɨ́ Juan, aꞌɨ́ɨ pu hui huáꞌamuaɨꞌɨhuacareꞌe jaj jɨmeꞌe. Mɨ ajtáꞌi ruijmuaꞌa, aaruijmuaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu yé veꞌecánejsin ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios. Aꞌɨ́ɨ pu hui huateáturaasin múꞌeetzi jemi. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.

6Matɨ́ꞌɨj mi tiújseɨj. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n:

―Tavastaraꞌa, ¿ni qui ari tejaꞌuréꞌene aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze pej taatáꞌasin tej títetatéꞌen íiyen Israél? Aꞌɨ́ɨ pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ amuacaícan jɨ́n ari teꞌataújratziiriꞌi ɨ́ tej rájyaꞌupua tɨ ta japua éꞌeseijreꞌe.

7Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:

―Capu aꞌamua jetze ruxeꞌeveꞌe sej ráamuaꞌaree jaꞌanáj tɨ ayén tiraaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare ɨ́ tej rájyaꞌupua. Capu ajta aꞌamua jetze ruxeꞌeveꞌe jaꞌanáj tɨ tejaꞌuréꞌenejsin. 8Mɨ seajta múꞌeen, tɨ́ꞌɨj yé veꞌecáanen aꞌɨ́jna ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu hui amuaatáꞌasin ɨ́ tɨ jɨ́n amúꞌucaꞌanistiꞌiraj aꞌame. Aj xu si ne jetze meꞌecan tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej yen aꞌuchéjme íiyen Jerusalén, seajta aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun aꞌuchéjme u Samaaria. Aj xu sijta aꞌɨ́mej ɨ́ mej aꞌɨmuá antachéejmee seɨ́j chuéjraꞌa japua, tɨ́j naꞌa veꞌetɨ́ yen seijreꞌe íiyen ɨ́ chaanaca.

9Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tihuaꞌutáꞌixaa, aj puꞌi áꞌuviꞌitɨchiꞌihuacaꞌa u ta japua, mej seíiracaꞌa ɨ́ teɨte. Aj pu i jaitɨri raatéꞌavaata. 10Maúcheꞌe mú júteꞌe aꞌunéjneꞌericaꞌa matɨ́ꞌɨj mi jíyeꞌitzi jɨ́n huaꞌapua huataseíjre ɨ́ teteca aꞌɨ́mej jemi. Naa mú cuaiínaviꞌin teꞌucaviɨ́tɨméꞌecaa. 11Ayee mú tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:

―Mɨ sej Galilea éꞌeche, ¿aꞌiné ꞌeen jɨ́n júteꞌe séꞌujnejneꞌe? Aꞌɨjna ɨ́ Jesús, ɨ́ tɨ áꞌuviꞌitɨchiꞌihuacaꞌa u ta japua, aꞌɨ́ɨ pu hui cheꞌatá naꞌa ayén yé veꞌecánejsin ayajna setɨ́ꞌɨj seri tiraaseíj aꞌij tɨ yeꞌí tejáꞌuviꞌitɨchiꞌihuacaꞌa. ―Ayee mú tihuaꞌutáꞌixaa.

12Aꞌuu mú aꞌutéꞌuucaꞌa aꞌujna Aceituunajemi, jɨrí jete tɨ á vejliꞌi aꞌutacáꞌa u Jerusalén. Ayee pu huatátee aꞌachú mej caj tihuaꞌatáꞌacareꞌe tɨ jaꞌatɨ mé tanén aꞌájna xɨcájraꞌa mej jetzen ruseꞌupi. Aj mú mi u eꞌeráacɨ meꞌújna Aceituunajemi.

13Aj mú mi meꞌánna aꞌujnéj u Jerusalén. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌuteájrupi u chiꞌita tɨ rujapua tivéeme. An mú anticɨ́j taꞌantiteájtɨ japua ɨ́ chiꞌij. Aꞌuun mú aꞌuteájrupi cuaartu tzajtaꞌa, aꞌu mej eꞌiráatéꞌe muáꞌayeꞌi.

Aꞌɨ́ɨ mú meꞌuun eꞌiráteꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, ajta ɨ́ Juan, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Santiago, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Andrés. Aꞌɨ́ɨ pu ajta aꞌɨ́ɨn aꞌutéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Felipe, ajta ɨ́ Tomás, ajtahuaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Bartolomé, ajta ɨ́ Mateo, ajta seɨj tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Santiago, yaujraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ Alfeo. Aꞌɨ́ɨ pu ajta aꞌuun aꞌutéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Simón mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n tɨ aꞌujcaꞌanéecan jɨ́n ayén rɨni. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Judás tɨ yaujraꞌan púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Santiago.

14Seica mú majta meꞌuun aꞌutéꞌuucaꞌa ɨ́ ihuáamuaꞌameꞌen ɨ́ Jesús. Majta seica mej ꞌuuca púꞌeen. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ María, náànajraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Naíjmiꞌi mú tiújseɨj mej mi raatéjhuauni ɨ́ Dios jemi. Naíjmiꞌi mú ramuaꞌareerecaꞌa mej ráꞌuviicuaꞌi meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej raꞌaráꞌastijreꞌen ɨ́ tavástaraꞌa.

15Yee pu jaꞌanáj tiujuꞌurɨ́j matɨ́ꞌɨj naíjmiꞌi tiújseɨreꞌecaꞌa aꞌachú cumu anxɨ́te japuan seité ɨ́ mej ruꞌihuaamuaꞌa mej huaújmuajtecaꞌa meꞌájna. Aj pu i aꞌɨ́ɨn Pedro, á aꞌutéechaxɨ tɨ i tihuaꞌutáꞌixaateꞌen. Ayen tɨjɨ́n:

16―Neꞌihuaamuaꞌa, ruxeꞌeveꞌecaꞌa tɨ aꞌɨ́ɨn araúrasten aꞌij tɨ yeꞌí téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ Judás. Aꞌɨ́ɨ pu ayén tiuꞌutaúraꞌa tɨ huaꞌutátuiireꞌen avíitziꞌi jɨmeꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ teɨte ɨ́ Jesús mej mi raatéeviꞌi. Aꞌɨjna jetze ɨ́ yuꞌuxari, ajta aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu raatévaɨ aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan tɨ́ꞌij aꞌɨ́ɨn amuacaícan raataxáj aꞌij tɨ yeꞌí tiꞌitɨ́j raruuren aꞌɨ́jna ɨ́ Judás.

17’Judás pu hui ajta ta jetze ajtémeꞌecan. Ayee pu cheꞌatá naꞌa tiꞌitɨj jɨ́n tiꞌitéveecaꞌa tetɨ́j iteen. 18Ayee pu xaa neꞌu tiráaruu. Aꞌɨjna ɨ́ Judás, aꞌɨ́ɨ pu hui chuej huánanai aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tumin mej raatáꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ huaꞌutátuii aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ajta áꞌiyen caújcuaꞌimiꞌin. Tɨꞌɨquí nuꞌu acáatza ɨ́ caujnari. Aj pu i á chuaataꞌa á éꞌejve. Temuaꞌa puꞌi teꞌutasiújtzaꞌan, ayée pu éeneꞌecaꞌa teꞌiráacua ɨ́ tíꞌixayaaraꞌan. 19Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej meꞌuun huachéjme aꞌánna u Jerusalén, naíjmiꞌi mú tiúꞌunamuajriꞌi aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j ráaruu aꞌɨ́jna ɨ́ Judás. Aꞌɨ́j mú jɨ́n miyen raatamuáꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ chuej tɨjɨ́n Acéldama. Ayee pu huataújmuaꞌa aꞌíjna i niuucari tɨjɨ́n Chuej tɨ nuꞌu Xúureꞌemeꞌe.

20’Ayee puꞌu xaa neꞌu tiꞌayajna. Meꞌecui xaa, puꞌuri ayén tejaꞌuréꞌene aꞌij tɨ́j téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌɨ́jna jetze ɨ́ yuꞌuxari tɨ ayén huataújmuaꞌa tɨjɨ́n ɨ́ Tíꞌichuiicareꞌaraꞌan tɨ jɨ́meꞌen yee:

Chéꞌe nuꞌu huateáturan ɨ́ chiꞌiraꞌan.

Chéꞌe nuꞌu caí jaꞌatɨ utéemeꞌen.

Ajta ayén tɨjɨ́n:

Chéꞌe seɨj teꞌenteárute aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ jɨ́n tiꞌitéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ.

21’Aꞌɨ́j pu jɨ́n ruxeꞌeveꞌe tej seɨ́j avéꞌeviꞌitɨn, ɨ́ tɨ ta jamuan áꞌucheꞌecaneꞌe, seɨj tɨ nain xɨcaj tzajtaꞌa yé huatéveecaꞌa tɨ́ꞌɨj auj Jesús ta jamuan seijreꞌecaꞌa.

22’Jaꞌatɨ́ tɨ ta jamuan áꞌucheꞌecaneꞌe tɨ́j naꞌa tɨ Juan ráamuaɨꞌɨhuacaꞌa ɨ́ Jesús, ajta tɨ́j naꞌa tɨ aꞌɨ́ɨn Jesús áꞌuviꞌitɨchiꞌihuacaꞌa u ta japua. Ruxeꞌeveꞌe tɨ seɨj tɨ ta jamuan áꞌucheꞌecaneꞌe tɨ i ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ teɨte tɨ ari huatarúj aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro.

23Aj mú mi huaꞌapuaca avéꞌeviꞌitɨ: aꞌɨ́jna ɨ́ José Justo, mej majta miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Barsabás, majta meꞌɨ́jna ɨ́ Mateo. 24-25Aj mú mi raatáhuaviiriꞌi ɨ́ Dios. Aj mú mi miyen tɨjɨ́n:

―Tavastaraꞌa, múꞌee pej rúꞌumuaꞌaree aꞌij tɨ yeꞌí tíꞌimuaꞌatze ɨ́ ru tzajtaꞌa seɨj ajta ɨ́ seɨj. Taataseíjrateꞌe aꞌíjna ɨ́ mej huaꞌapuaꞌa múꞌee pej seɨ́j avéꞌeviꞌitɨn tɨ́ꞌij aꞌɨ́ɨn teꞌenteárute aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ jɨ́n tiꞌitéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Judás teecan. Aꞌɨ́ɨ pu hui airájraa tɨ́ꞌij áꞌuraꞌani aꞌu tɨ ayén tiyeꞌuvíjteꞌe.

26Aj mú mi raatáruureajxɨ meꞌɨ́jna ɨ́ xaꞌari ɨ́ mej tzajtaꞌan ruꞌutéehuaꞌaxɨ ɨ́ tetej. Aj pu i seɨ́j huiitáavej aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ huataniú aꞌɨ́jna ɨ́ Mateo. Aj mú mi raatáꞌa tɨ tiuꞌutévaɨreꞌen huáꞌa jamuan ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan seɨj aráꞌase.