Search form

MAKABEW FƆLƆ 11

Potoleme wɔɔrɔnan be se Alɛkisandiri kɔrɔ

1Ezipiti masacɛ Potoleme ye kɛlɛden caaman lajɛn, u tun ka ca i n'a fɔ kɔgɔjida la cɛncɛn. A ye kurun caaman lajɛn fana. A tun b'a fɛ ka Alɛkisandiri ka mara minɛ cekuya la k'a fara a yɛrɛ ta kan. 2A tagara Siri jamana na ni kuma diman ye. O yɔrɔ mɔgɔw y'u ka duguw dondaw yɛlɛ a ye, ka ta'a kunbɛn. Masacɛ Alɛkisandiri tun ko u k'a minɛ ka ɲa, bari Potoleme tun ye a birancɛ ye. 3Nga, Potoleme donna dugu o dugu la, a ye kɛlɛdenw to yen ko u k'a kɔlɔsi. 4A gwɛrɛla Asidɔdi la tuma min na, u ye Dagɔn sɔnso yira a la, min tun jɛnina, ni Asidɔdi n'a lamini cɛnni, ani suu minw tun filifilila yɔrɔ bɛɛ la, ni minw tun jɛnina kɛlɛ waati la, k'u tɔɔ to. Masacɛ tun ka kan ka tɛmɛ yɔrɔ min na, u tun y'u tonton ɲɔgɔn kan o yɔrɔ la. 5U ye Zonatan ka kɛwaliw fɔ masacɛ ye janko k'a kɔnɔnasu a kama, nga a ma foyi fɔ. 6Zonatan tagara masacɛ kunbɛnyɔrɔ Zope, ni boɲaba ye. U ye ɲɔgɔn fo, ka si yen. 7Zonatan ye masacɛ bila sira fɔɔ Eletɛri baa daa la, o kɔ, a kɔsegira Zeruzalɛmu.

8Masacɛ Potoleme ye kɔgɔji daa la duguw minɛ fɔɔ ka taga se kɔgɔjida la Selesi. A tora ka kojugu latigɛ Alɛkisandiri kama. 9A ye mɔgɔw ci masacɛ Demetiriyusi fɛ ko a ka na u ka bɛn. Ko a ben'a denmuso Kileyopatiri d'a ma, min ye Alɛkisandiri ka muso ye. Ko Demetiriyusi bena sigi a facɛ ka mara kunna. 10Ko a tun y'a denmuso di cɛɛ nin ma, nga a nimisara o la, bari o cɛɛ min ye cogo ɲini k'ale faga. 11Potoleme ye Alɛkisandiri jalaki ten, bari a tun b'a fɛ k'a ka mara minɛ. 12O la, a y'a denmuso bɔsi a la k'a di Demetiriyusi ma. A faranna Alɛkisandiri la, u kɛra ɲɔgɔn juguw ye, u ma juguya nin dogo. 13Potoleme donna Antiyɔsi k'a yɛrɛ kɛ Siriba masacɛ ye. A kɛra ten, a kɛra mara fila masa ye, n'o ye Ezipiti ni Siriba ye.

Alɛkisandiri ni Potoleme ka saya

14O waati la, masacɛ Alɛkisandiri tun be Silisi mara la, bari o yɔrɔ mɔgɔw tun murutira. 15Potoleme tun ye koo min kɛ, a y'o mɛn tuma min na, a wilila ka ta'a kama janko k'a kɛlɛ. Nga Potoleme tagar'a kunbɛn ni kɛlɛbolo barikaman ye k'u kɛlɛ k'u gwɛn. 16Alɛkisandiri bolila ka taga Arabi jamana na. O la, masacɛ Potoleme kɛra setigi ye. 17Arabucɛ dɔ min tɔgɔ ko Zabudiyɛli, ale ye Alɛkisandiri minɛ k'a kuun tigɛ k'o ci Potoleme ma. 18Tile fila o kɔ, Potoleme sara. A tun ye kɛlɛden minw to dugu barikamanw kɔnɔ, o duguw mɔgɔw wilila u kama k'u faga. 19A kɛra ten, Demetiriyusi kɛra masa ye girɛkiw ka masaya saan 167nan na.

Demetiriyusi filanan be bɛn ni zuwifuw ye

20O tile fila nin na, Zonatan ye Zude mara mɔgɔw lajɛn janko ka taga Zeruzalɛmu dugu yɔrɔ barikaman minɛ. A ye kɛlɛkɛwotoro caaman dilan o kama. 21Zuwifu minw kɛra janfamɔgɔw ye, n'u te sariya bato, ni u yɛrɛ ka siya koo ka go u ye, olu dɔw tagara masacɛ fɛ k'a fɔ a ye ko Zonatan ye dugu yɔrɔ barikaman nin datugu. 22Demetiriyusi y'o mɛn tuma min na, a dimina. O yɔrɔnin bɛɛ, a y'a latigɛ ko a be taga Potolemayisi. A ye sɛbɛ ci Zonatan ma ko a ka dugu nin kɛlɛ dabila ka na Potolemayisi joona, u ka ɲɔgɔn ye. 23Zonatan ye cira nin mɛn tuma min na, a ko u ka to dugu gɛrɛfɛ halibi k'a lamini. A ye Isirayɛli cɛkɔrɔba dɔw woloma, ni sarakalasebaga dɔw, olu k'a bila sira. A sɔnna o faratiko la. 24A ye warigwɛ ni sanu, ni faniw ani boɲafɛn wɛrɛ ta caaman ka taga n'u ye masacɛ fɛ Potolemayisi. O la, a koo diyara Demetiriyusi ye. 25Zuwifu Alaɲasiranbali dɔw y'a jalaki. 26Nga masacɛ y'a boɲa a ka mɔgɔsɔbɛw bɛɛ ɲana i n'a fɔ masacɛ tɔw tun y'a kɛ cogo min na. 27A y'a fɔ ko a be to a ka sarakalasebagaw kuntigiya la. Boɲa minw tun b'a kan ka kɔrɔ, a k'olu bɛɛ ka kɛ a kan halibi. O kɔ, a y'a kɛ masacɛ ka mɔgɔsɔbɛ fɔlɔw dɔ ye. 28Zonatan y'a ɲini masacɛ fɛ ko a ka sɔn Zude mara, ani Samari mara ka mara saba nunu seenw bɔ nisɔngɔ sara la, ko n'a sɔnna o la, ale bena warigwɛ kilo waa seegi ani kilo kɛmɛ (8 100) d'a ma. 29Masacɛ sɔnna. O kɔ, a ye sɛbɛ ci Zonatan ma ko:

30«Ne masacɛ Demetiriyusi be n balima Zonatan ni zuwifuw fo. 31An tun ye bataki min ci Lasitɛni ma, min ye ‹masacɛ balimaw› dɔ ye, an b'o ɲɔgɔn ci aw fana ma janko min fɔra a kɔnɔ, aw k'o lɔn. 32Ne masacɛ Demetiriyusi be n facɛ Lasitɛni fo. 33Miiriyaɲumanw be zuwifuw fɛ ne faan fɛ minkɛ, ne y'a latigɛ ka koɲuman kɛ u ye. U ye an teriw ye, u b'u ka koow kɛ an faan fɛ ni tilenninya ye. 34O la, ne ko Zude mara kuntigiya b'u bolo, ni mara saba nunu: Aferema, ni Lida ani Aramatayimu. Olu tun faranna ka bɔ Samari mara la ka fara Zude mara kan, olu n'u laminiw bɛɛ. Mɔgɔ minw bɛɛ be taga sarakaw bɔ Zeruzalɛmu, o kɛra olu ka nafa kosɔn. Wari min tun be to ka sara masacɛ ye saan o saan, sɛnɛfɛnw ni yiridenw kosɔn, kabini sisan, u wajibiyanin te tugu k'o sara. 35Fɛɛn wɛrɛ min ka kan ka sara ne ye, n'o ye *jakaw, ni wari wɛrɛw ye, ani kɔgɔ wusuru, ni bolomafara, k'a ta sisan ma, o si wajibiyanin te zuwifuw ma tugu. 36Kabini sisan ni waati bɛɛ, kolatigɛnin nunu bena to seen kan. 37O la, aw ka banba ka bataki nin ɲɔgɔn wɛrɛ sɛbɛn tugu, k'a di Zonatan ma. A ka kan k'a bila Ala ka kulu kan, a ka teli ka ye yɔrɔ min na.»

Zonatan be Demetiriyusi filanan dɛmɛ

38Tuma min na masacɛ Demetiriyusi y'a ye ko jamana mɔgɔw be hɛrɛ la a ka fanga kɔrɔ, ko mɔgɔ si te murutir'a ma tugu, a y'a ka kɛlɛdenw bɛɛ bila ka taga u ka soo. U kelen kelen bɛɛ tagara soo. A tun ye minw ta baara la ka bɔ siya wɛrɛw cɛma, dugukolodenninw kan kɔgɔji cɛma, fɔɔ olu dama. O le y'a to kɛlɛden minw tun ye baara kɛ a faaw ye ka kɔrɔ, olu bɛɛ y'a kɔniya. 39Tirifɔn, min tun ye Alɛkisandiri ka mɔgɔw dɔ ye, ale y'a ye minkɛ ko kɛlɛdenw bɛɛ be Demetiriyusi kɔrɔfɔra, a tagara arabucɛ Iyamulikɔsi fɛ, min tun be Alɛkisandiri deen kanbelennin Antiyokusi lamɔna. 40A y'a dali kosɔbɛ ko a ka deen nin d'a ma janko a ka sigi masaya la a facɛ nɔɔ na. Demetiriyusi tun ye koo minw latigɛ, a y'o bɛɛ fɔ a ye. A ka kɛlɛdenw b'a kɔniyara cogo min na, a y'o fana fɔ. A ye lafila kɛ Iyamulikɔsi fɛ.

41Zonatan ye cira sama masacɛ Demetiriyusi ma k'a dali ko a k'a ka kɛlɛdenw bɔ Zeruzalɛmu dugu yɔrɔ barikaman na, ni dugu barikamanw kɔnɔ, bari u tun be Isirayɛlidenw kɛlɛ tuma bɛɛ. 42Demetiriyusi ye Zonatan jaabi ko a ye min ɲini a fɛ, ko ale bena o kɛ ale n'a ka siya ye, k'o dama tɛ, ko ni waatiɲuman sera dɔrɔn, a bena ale n'a ka siya boɲa. 43Ko sisan n'a be se ka mɔgɔw ci a fɛ k'a dɛmɛ kɛlɛ la, k'o ka ɲi, bari ale ka kɛlɛdenw bɛɛ bɔra ale kɔ. 44Zonatan ye kɛlɛdenŋana mɔgɔ waa saba (3 000) ci a fɛ Antiyɔsi. U sera tuma min na, masacɛ nisɔn diyara. 45Bari dugu mɔgɔ waa kɛmɛ ni mugan (120 000) ɲɔgɔn tun lajɛnna dugu kɔnɔ ko u b'a faga. 46A tun dogora masaso kɔnɔ, dugu mɔgɔw bɔra ka siraw bɛɛ fa, kɛlɛ daminɛna. 47Masacɛ ye zuwifuw wele ko u ka n'a dɛmɛ, u bɛɛ lajɛnna a kɔrɔ. O kɔ, u jɛnsɛnna dugu kɔnɔ ka mɔgɔ waa kɛmɛ (100 000) ɲɔgɔn faga o loon na. 48U ye dugu nafolo cɛ, o tun ka ca kosɔbɛ. O kɔ, u ye dugu jɛni o loon kelen na, ka masacɛ kisi. 49Dugu mɔgɔw y'a ye tuma min na ko dugu minɛko ma kɛ kogwɛlɛn ye zuwifuw fɛ minkɛ, u jaa tigɛra, u kulera masacɛ nɔɔ fɛ k'a dali ko 50a ka bɛn n'u ye, k'a fɔ zuwifuw ye ko u ka olu n'u ka dugu kɛlɛ dabila. 51U y'u ka kɛlɛkɛminanw fili, u bɛnna ni masacɛ ye. Zuwifuw ye tɔgɔba sɔrɔ masacɛ n'a ka mara mɔgɔw bɛɛ fɛ. O kɛnin kɔ, u kɔsegira Zeruzalɛmu ni nafolo caaman ye, u tun ye min cɛ. 52Masacɛ Demetiriyusi ka fanga ye barika sɔrɔ tugu. Jamana ye hɛrɛ sɔrɔ a ka fanga kɔrɔ. 53Nga a tun y'a daa di koo minw na, a ma o kɛ, a yɛlɛmana ka kɛ Zonatan jugu ye. Zonatan nunu tun ye min kɛ a ye, a m'u waleɲuman lɔn, a y'a daminɛ ka Zonatan sigɛn kosɔbɛ.

Zonatan be kɛ Antiyokusi wɔɔrɔnan nɔfɛmɔgɔ ye

54Waati dɔ tɛmɛnin kɔ, Tirifɔn kɔsegira ni Antiyokusi ye. A y'a kɛ masa ye ka masafugulan biri a kuun na, a n'a ka denmisɛnya bɛɛ. 55Demetiriyusi tun ye kɛlɛden minw bila ka taga, olu bɛɛ lajɛnna Tirifɔn kɔrɔ. U ye Demetiriyusi kɛlɛ, u sera a kɔrɔ, a bolila. 56Tirifɔn ye kɛlɛkɛsamaw minɛ ka Antiyɔsi dugu minɛ.

57Kanbelennin Antiyokusi wɔɔrɔnan ye sɛbɛ ci Zonatan ma ko: «I bena to i ka sarakalasebaga kuntigiya la, ani mara naani nunu kunna, ne b'i jati masacɛ ka mɔgɔsɔbɛw dɔ ye.» 58A ye minan sanulamanw ci a ma, ni dumunikɛminanw fana, ka sira d'a ma ko a ka minni kɛ sanufilenw kɔnɔ, ka faniwulen don, ani ka masirifɛn sanulaman ta. 59Kulu min be wele ko Tiri yɛlɛyɛlɛnan, k'a ta o ma fɔɔ ka taga se Ezipiti daan ma, a ye Zonatan kɔrɔcɛ Simɔn kɛ o mara kɛlɛkuntigi ye.

60Zonatan tagara Siriba jamana yaala k'o mara duguw kɛ ɲɔgɔn kan. Siri kɛlɛdenw bɛɛ nana lajɛn a kɔrɔ ko u ben'a dɛmɛ kɛlɛ la. A tagara Asikalɔn, o dugu mɔgɔw y'a kunbɛn ni boɲaba ye. 61A bɔra yen ka taga Gaza, nga Gazakaw y'u ka dugu dondaw tugu. A y'o dugu datugu k'a laminiyɔrɔw nafolo cɛ ka yɔrɔ nunu jɛni. 62Gazakaw ye Zonatan dali ko a ka bɛn n'u ye. A sɔnna. Nga a y'u ɲamɔgɔw dencɛw minɛ k'u ci Zeruzalɛmu. O kɔ, a ye mara yaala ka taga fɔɔ Damasi.

63Zonatan y'a mɛn ko Demetiriyusi ka kɛlɛkuntigiw sera Kedɛsi gɛrɛfɛ, Galile mara la ni kɛlɛden caaman ye janko k'a bɔ a ka baara la. 64A tagara u kunbɛn. A tun y'a kɔrɔcɛ Simɔn to Zude. 65Simɔn n'a ka kɛlɛdenw sigira Bɛtisuri gɛrɛfɛ k'a datugu, k'a kɛlɛ waatijan kɔnɔ. 66Dugu mɔgɔw ye bɛɛn ɲini Simɔn fɛ, a sɔnna. Nga a y'u gwɛn ka bɔ dugu kɔnɔ. A yɛrɛ sigira dugu kɔnɔ, ka kɛlɛden dɔw to yen.

67Zonatan n'a ka kɛlɛdenw sigira Zenezarɛti baa daa la. O dugusagwɛ sɔgɔma joona, u tagara se Azɔri kɛnɛyɔrɔ la. 68U juguw ka kɛlɛdenw tun be gwɛrɛla ka na u kunbɛn kɛnɛyɔrɔ nin na. O y'a sɔrɔ u tun y'u ka mɔgɔ dɔw dogo kuluw yɔrɔ la minw bena wili Zonatan kama. Nga olu yɛrɛ tun bɛ nan'a kunbɛn. 69Zonatan wilila k'a ɲaa sin a ɲafɛmɔgɔw ma. Kɛlɛden dogonin nunu bɔra u dogoyɔrɔ la ka kɛlɛ daminɛ. 70Zonatan ka kɛlɛdenw bɛɛ bolila, hali mɔgɔ kelen ma to, fɔɔ a ka kɛlɛdenw ɲamɔgɔw fila: Abusalɔmu deen Matatiyasi, ni Kalifi deen Zuda. 71Zonatan y'a ka faniw faran ka buguri kɛ a yɛrɛ kuun na, ka Ala dali. 72O kɔ, a segira ka kɛlɛ kɛ n'a juguw ye, a sera u kɔrɔ, u bolila. 73Kɛlɛden minw tun bolila k'a to a kelen, olu y'o ye tuma min na, u kɔsegir'a fɛ ka fara a kan. U tugura u juguw kɔ k'u gwɛn ka taga fɔɔ u juguw ka sigiyɔrɔ la Kedɛsi. Olu yɛrɛ sigira o yɔrɔ la. 74O loon na, u juguw mɔgɔ waa saba (3 000) ɲɔgɔn fagara. O kɔ, Zonatan kɔsegira Zeruzalɛmu.

ALA KA KUMA

© 2008 Alliance Biblique du Burkina Faso

More Info | Version Index