Search form

MAKABEW FƆLƆ 3

Zuda Makabe tanukan

1Zuda, u be min wele Makabe, ale kɛra kuntigi ye a faa Matatiyasi nɔɔ na. 2A balimaw bɛɛ, n'a facɛ kɔfɛmɔgɔw bɛɛ y'a dɛmɛ, u ye Isirayɛlidenw ka kɛlɛ kɛ ni nisɔndiya ye.

3Zuda ye dɔ fara a ka siya tɔgɔ boɲa kan,

a ye nigɛduloki don i ko mɔgɔjan,

a y'a ka kɛlɛkɛminanw ta ka kɛlɛ daminɛ,

a y'a ka kɛlɛdenw tanga a ka murujan barika la.

4A ka kɛta la, a tun be i ko jara,

i ko jara min be ŋunann'a ka sogo kan.

5A tun be Alaɲasiranbaliw sennɔ ta k'u gwɛn.

A y'a ka siya tɔɔrɔbagaw halaki ni tasuma ye.

6Alaɲasiranbaliw jaa tigɛra kosɔbɛ,

a ɲasiran kosɔn.

Kojugukɛlaw bɛɛ jaa tigɛra.

A sera k'a ka siya hɔrɔnya.

7A ye masacɛ caaman tɔɔrɔ kosɔbɛ,

a ka kɛwaliw ye Yakuba kɔmɔgɔw nisɔndiya,

mɔgɔw hakili bena to a la k'a tanu tuma bɛɛ.

8A ye Zuda mara duguw yaala

ka Alaɲasiranbaliw halaki.

A y'a kɛ Ala dusu sumana Isirayɛli kɔrɔ.

9A tɔgɔ sera fɔɔ dugukolo daan na.

Mɔgɔ minw tun be halakisira kan,

a y'olu lajɛn.

Zuda ka kɛlɛ

10Apoloniyusi ye siya wɛrɛw ni Samari mara kɛlɛden caaman lajɛn janko ka taga Isirayɛlidenw kɛlɛ. 11Zuda y'o mɛn minkɛ, a bɔra ka ta'a kunbɛn, a ser'a kɔrɔ k'a faga. Mɔgɔ caaman fagara o kɛlɛ la, minw ma faga, olu bolila. 12Zuwifuw y'u ka nafolo cɛ. Zuda ye Apoloniyusi ka murujan ta, a y'o kɛ ka kɛlɛ kɛ a sii bɛɛ la. 13Siri kɛlɛdenw kuntigi Serɔn y'a mɛn ko Zuda ye kɛlɛden kantigi dɔw lajɛn a yɛrɛ kɔrɔ. 14A y'a fɔ a yɛrɛ kɔnɔ ko: «Ne ben'a kɛ n tɔgɔ be bɔ, n ka boɲa sɔrɔ jamana kɔnɔ: ne bena Zuda n'a ka mɔgɔw kɛlɛ, olu minw te masacɛ ka kuma jati.» 15O la, ale fana wilila ka taga kɛlɛ la. Alaɲasiranbali caaman tugur'a kɔ. U tun b'a fɛ k'u dimi bɔ Isirayɛlidenw na. 16A gwɛrɛla Bɛtorɔn dugu jigijigiyɔrɔ la tuma min na, Zuda bɔra ni mɔgɔ damani ye ka ta'a kunbɛn. 17Zuda ka kɛlɛdenw y'u natɔ ye tuma min na k'u kunbɛn, u y'a fɔ a ye ko: «Anw do man ca. An bena se ka kɛlɛ kɛ ni jama barikaman nin ye cogo di? An sigɛnna kojugu, bari an ma dumuni kɛ bii.» 18Zuda y'u jaabi ko: «Mɔgɔ damani ka se jamaba kɔrɔ, o ka nɔgɔ. Sankolotigi fɛ, ka see di kɛlɛden caaman ma, walima kɛlɛden mɔgɔ damani ma, o bɛɛ ye kelen ye a fɛ. 19Kɛlɛ la, see sɔrɔ te bɔ kɛlɛdenw caya la, nga a bɛ bɔ Ala ka sebagaya le la. 20An juguw fanin be u yɛrɛ la, u te siran Ala ɲa fewu. U be nana an kama janko ka anw, n'an musow, ani an ka denmisɛnw faga, ani k'an ka nafolo cɛ. 21Nga anw be kɛlɛ kɛ janko k'an nii kisi, n'an ka landaw. 22Ala bena u halaki an ɲana, o la, aw kana siran u ɲa.»

23Zuda tilara kuma na tuma min na, a tagara cun Serɔn n'a ka kɛlɛdenw kan k'u kɛlɛ. A y'u halaki. 24Zuda n'a ka kɛlɛdenw tugura u kɔ k'u gwɛn Bɛtorɔn jigijigiyɔrɔ la fɔɔ ka taga se kɛnɛyɔrɔ la. Mɔgɔ kɛmɛ seegi ɲɔgɔn fagara, tɔw bolila ka taga filisiw ka jamana na. 25K'a ta o tuma na, siya tɔ minw y'u lamini, olu daminɛna ka siran Zuda n'a badenw ɲa fɔɔ u jaa tigɛra. 26A tɔgɔ bɔra fɔɔ ka taga se masacɛ Antiyokusi fɛ, siyaw tun b'a ka seko fɔ kɛlɛ la yɔrɔ bɛɛ.

Antiyokusi ka cii

27Antiyokusi ye koo nunu mɛn tuma min na, a dimina kosɔbɛ. A y'a ka mara kɛlɛdenw bɛɛ lajɛn kɛlɛbolo kelen kɔnɔ, o barika tun ka bon kosɔbɛ. 28A y'a ka nafolo bɔ ka saan kelen sara d'u ma. A y'a fɔ u ye ko u labɛnnin ka to tuma bɛɛ. 29O kɔ, a y'a ye ko wari dɛsɛr'a ka kɛsu kɔnɔ. Nisɔngɔ tun te sɔrɔ kosɔbɛ mara nin kɔnɔ tugu, bari sariya minw tun be yen kabini tumajan, masacɛ tun y'o bɔ yen. O kɛra sababu ye ɲagamini ni gwɛlɛyaw donna jamana kɔnɔ. 30Masacɛ tun be siran ko a tena se k'a ka delinakow kɛ tugu, bari a tun be to ka wari caaman dumu, ani ka to ka mɔgɔ sɔn kosɔbɛ ka tɛmɛ masaw kan minw tɛmɛn'a ɲa. 31A tun be hami o la kosɔbɛ. A y'a latigɛ ko a be taga Pɛrɛsi jamana na janko ka nisɔngɔ minɛ maraw la, ka wari caaman sɔrɔ. 32Liziyasi tun ye mɔgɔbaba ye, masacɛ balima tun lo fana. Masacɛ y'a bila a ka mara koɲaw kunna, k'a ta Efarati kɔɔ daa la fɔɔ ka taga se Ezipiti jamana daan na. 33A y'a dencɛ Antiyokusi lamɔko to a bolo fɔɔ a kɔsegituma na. 34A y'a ka kɛlɛdenw tilan kelen, ni kɛlɛkɛsamaw kalifa a ma. A tun ye koo minw bɛɛ latigɛ, a y'o ɲafɔ a ye ko a k'o kɛ. Zuda mara mɔgɔw ni Zeruzalɛmukaw kosɔn, 35a ko Liziyasi ka kɛlɛbolo ci ka taga Isirayɛli jamana kama k'a ka fanga cɛn, Zeruzalɛmukaw tɔɔ fitini min tora, ka olu halaki, janko mɔgɔ hakili kana to u la yen tugu. 36A tun ka kan ka siya wɛrɛ mɔgɔw bila ka taga sigi u ka mara yɔrɔ bɛɛ la, k'u ka jamana tilantilan u ye. 37Girɛkiw ka masaya saan 147nan na, masacɛ n'a ka kɛlɛdenw tilan kelen nin bɔra Antiyɔsi, min ye a ka mara faamadugu ye. A ye Efarati kɔɔ tigɛ ka tɛmɛ kuluyɔrɔ maraw kɔnɔ.

Gɔriziyasi ni Nikanɔri

(Mak 2nan 8.8-15)

38Liziyasi ye Dorimɛne dencɛ Potoleme, ni Nikanɔri ani Gɔriziyasi woloma. Olu tun ye masacɛ ka mɔgɔsɔbɛ dɔw ye, mɔgɔbabaw tun lo fana. 39A ye mɔgɔ waa bi naani (40 000) ani sotigi mɔgɔ waa wolonwula (7 000) kalifa u ma k'u ci Zuda mara la, ko u ka ta'a halaki ka kɛɲɛ ni masacɛ ka fɔta ye. 40O mɔgɔ saba nunu ye sira minɛ n'u ka kɛlɛdenw bɛɛ ye, ka taga se Emayusi gɛrɛfɛ ka sigi kɛnɛyɔrɔ la. 41O mara jagokɛlaw y'o kibaruya mɛn. U ye sanu ni warigwɛ caaman ta, ani jɔrɔkɔw, ka taga n'o ye kɛlɛdenw ka sigiyɔrɔ la. U tun b'a fɛ ka Isirayɛlidenw san u fɛ k'u siri ka taga u kɛ jɔɔnw ye. Kɛlɛden dɔw bɔra Siri, ni Filisi jamana na ka taga fara kɛlɛden nunu kan. 42Zuda n'a badenw y'a ye ko koo nin be juguyara ka taga, bari u juguw ka kɛlɛdenw sigisigira u ka mara la. U y'a mɛn fana ko masacɛ tun y'a fɔ ko u ka siya bɛɛ ka kan ka faga. 43U y'a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «An k'an ka siya kisi halakili ma. An ka kɛlɛ kɛ an ka siya kama n'an ka Alabatosoba kosɔn.» 44Jama ye ɲɔgɔn lajɛn janko k'u yɛrɛ labɛn kɛlɛ kama, ka Ala dali ko a ka makari u la k'u dɛmɛ.

45Mɔgɔ si tun te Zeruzalɛmu kɔnɔ,

a deenw si tun te don,

u si tun te bɔ.

Alabatosoba tun mafiɲɛyara,

lonanw tun ye dugu yɔrɔ barikaman minɛ.

Siya wɛrɛw sigira yen.

Nisɔndiyakan tun te mɛn tugu Isirayɛlidenw fɛ.

Filen fiyɛkan ni gɔni fɔkan tun te mɛn tugu.

Isirayɛlidenw be ɲɔgɔn lajɛn

(Mak 2nan 8.16-23)

46Zuwifuw ye ɲɔgɔn lajɛn ka sɔrɔ ka taga Masifa,f Zeruzalɛmu gɛrɛfɛ, bari Isirayɛlidenw ka dalilikɛyɔrɔ dɔ tun be o yɔrɔ la fɔlɔ la. 47U ye suun don o loon na, ka bugurigwɛ kɛ u kuun na, k'u ka faniw faranfaran, ka dusukasifani don. 48U ye sariyasɛbɛ dayɛlɛ janko k'a yɔrɔ dɔ kalan yanni u b'a kɛ i n'a fɔ siya wɛrɛ minw be fɛɛn dɔ ɲini u ka joo kuntanw fɛ. 49- U nana ni sarakalasefaniw ye, ni suman deen fɔlɔw, n'u ka sumanw *jaka ye. Mɔgɔ minw tun y'u daa di Ala ma ni u ka loon dafara, u ye olu lajɛn. 50U y'u kaan kɔrɔta ka Sankolotigi dali ko: «An ka kan ka mun kɛ ni mɔgɔ nunu ye? An ka kan ka taga n'u ye min?g O la, u tun t'a lɔn koo nunu ka kan ka kɛ yɔrɔ min na. 51An juguw donna i batoso kɔnɔ k'a kɛ yɔrɔ gwansan ye. I ka sarakalasebagaw be dusukasi la, maloya b'u la. 52Siya wɛrɛw ye ɲɔgɔn lajɛn an kama janko k'an halaki. E kɔni b'a lɔn u b'a fɛ ka min kɛ an na. 53An bena se ka lɔ u ɲa cogo di n'i m'an dɛmɛ?» 54O kɔ, u ye buru fiyɛ ka kule kosɔbɛ.

55O kɛnin kɔ, Zuda ye ɲamɔgɔw sigi jama kunna, dɔw kɛra mɔgɔ waa kelen kelen kunna, dɔw kɛra mɔgɔ kɛmɛ kɛmɛ kunna, dɔw kɛra mɔgɔ bi duduuru kunna, dɔw kɛra mɔgɔ tan tan kunna. 56Minw tun b'u ka soo lɔra, ni minw ye furu kɛ a ma mɛn, ani minw ye *ɛrɛzɛnforo bɔ, ani minw tun be siran, a k'olu ka segi soo, ka kɛɲɛ ni Musa ka sariya ye. 57O kɔ, kɛlɛden nunu ye taama daminɛ ka taga sigi Emayusi worodugu ɲafan fɛ. 58Zuda y'a fɔ u ye ko: «Aw k'aw ka kɛlɛkɛminanw labɛn, ka kɛ cɛɛw ye. Siya minw lajɛnnin be an kama, ko u bena anw, n'an ka Alabatosoba halaki, aw labɛnnin ka to ka kɛlɛ kɛ n'u ye sini. 59An ka sa kɛlɛ la, o ka fisa k'an ka siya n'an ka Alabatosoba halakitɔ ye. 60Ala sago ye min ye, a bena o le kɛ.»

ALA KA KUMA

© 2008 Alliance Biblique du Burkina Faso

More Info | Version Index