Search form

Luke 12

Jesus-ŋum Kiliktuutigigai Ukpiŋŋuaqtuił̣iq

1Iñugaaġruich kativiiñaqhutiŋ tatruutivaitḷutiŋ tutiliqatautiniqsut. Jesus-ŋum nipliutiqqaaġniġai maliġuaqtini, “Qaunagititchi qaqqiam puvlaksrautaatniñ Pharisee-ŋuruat, ami ukpiŋŋuaġutaatniñ. 2Qanutchipayaaq matukkauruaq matuiġisiruq, suli iluqani iriqsimaruaq iḷitchuġipkakkaugisiruq. 3Taatnamik qanutchipayaamik nipliaguvich taaqtuami tusaġnaġisiruq qaumaruami, suli qanutchipayaamik isivrukkuvich inaurami nipitusiḷuni uqautaugisiruq nunaaqqiñi.

Sivuuġaginasigik Iñuich

4“Uqautigipsi, iḷauramaaŋ, iqsiginagich tamatkua tuqqutchiraġaqtuat timimik aasiiñ taavruma aquagun savaaqalguiḷutiŋ pigiitḷuktuamik. 5Urriqsuutiniaġipsi taluġiraksramik, Sivuuġagisiuŋ Agaayyun tuqupkaiŋanikami aŋalatchił̣iqaqtuaq anasiñŋuqsaġviŋmuktitchitḷapluni. Ukpiġisitŋa, ilaa taluġiraksraġigiksi. 6Tallimat tiŋmiurat tunitḷaiññiqpat malġuŋnun maniuraaŋnun? Naagasuli Agaayyutim atausiqunniiñ tiŋmiuraq piiguumaŋitchaa. 7Taatnatuntuuq ilipsitñi, nuyaġikkasiunniiñ niaqupsitñi kisisimaaqtut. Taatnamik iqsiñasi, akisutluktusi iñugiaktuaniñ tiŋmiuraniñ.

Uqaġiłhalu Piiḷaaġiłhalu Christ-mik

8“Nipliutigipsi, Kiña nalupqinaiġuni uqaqpan sivuġaatni iñuich piginiḷuni uvamnun, Iġñiŋan Iñuum nalupqinaiġḷugu uqaġigisipmigaa sivuġaatni isaġuligikkaŋiñ Agaayyutim. 9Aglaan kia ayakpaŋa sivuġaatni iñuich Iġñiŋan Iñuum ayakkisipmigaa sivuġaatni isaġuligikkaŋiñ Agaayyutim. 10Agaayyutim natqigutiyumaaġaa iñuk uqaġniqłuktaqtuaq Iġñiŋanik Iñuum. Aglaan Agaayyutim natqigutiyumiñaitchaa iñuk uqaġniqłuutiqaqtuaq Ipqitchuamik Irrutchimik. 11Iñuich uqaqsittaaġviŋmuutikpasi sivuġaatnun atanġich suli aŋalatit, isumaaluŋniaqasi qanuq naagaqaa sumik uqaġniaqtilaapsitñik. 12Atakkii tavraġuqpan Ipqitchuam Irrutchim iḷisautrigisigaasi uqaksrapsitñik.”

Atrikusaun Umialguruakun Kinnauruakun

13Iñuk iñugaaġruŋniñ nipliġñiqsuq Jesus-mun, “Iḷisautrii, uqauttuuŋ aniqatiga aviqulugich paisannaktaaksravuk aapamnuk unisaġikkaŋi.” 14Jesus-ŋum kiuniġaa, “Aŋuun, atanniqsuqtauyumiñaitchuŋa avguitḷasiḷuŋa suuraksrapsitñik ilipnunlu aniqatipnunlu!” 15Nipliġñiqsuq iluqaŋitñun, “Munaġititchi siqñaktuałiġmiñ! Atakkii suuraġaiksigaluaġumi iñuk piññautigiyumiñaitchaa iñuułiġmik.” 16Tavrali Jesus-ŋum uqautiniġai atrikusautmik, “Iḷaatniguuq iñuqaġniqsuq umialguruamik. Nunaŋa nauqpauraqhuni kipraksranik. 17Isumaaqsiñiqsuq, ‘Iniksraigutigitka iluqaisa nauriatka. Qanuġisivik? 18Itnaġisiruŋaliqaa,’ uqaġniqsuq iŋmiñun, ‘siqumitkisigitka tugvaġvitka aasiiñ nappaiḷuŋa aŋitluktuanik. Tavruŋa tugvaġisigitka nauriaġikkatka suli atlat suuratka. 19Taatnaanikkuma nipliġisiruŋa uvamnun, Iñuuk, anaktaitchutin. Piññaktutin suurapayaanik inuġikkaqnik iñugiaktuani ukiuni atugaksranik. Ki aasiiñ iñuuniaġiñ qaġalutin niġiḷutin imiġutinlu. Quviasugiñ!’ 20Aglaan Agaayyutim nipliutiniġaa, ‘Kinnauniqsutin! Marrumani unnuami tuqugisirutin. Kia pigigisivagich suurannaktapayaatin tugvakkatin ilipnun?’ ” 21Jesus niplipsaaġniqsuq, “Taatna ittuq tugvairuani umialgutiksranik iŋmiknułhiñaq aasriiñ suksraitḷutiŋ Agaayyutitŋaqtauruamik.”

Isumaaluutitigun

22Jesus-ŋum nipliutitqiŋñiġai maliġuaqtini, “Uqautigipsi isumaaluquŋitḷusi iñuułiġmik, sumik niġiñiaqtilaaksrapsitñik naagaunniiñ sumik atnuġaaġniaqtilaapsitñik. 23Iñuułiq pitḷuktuaŋuniqsuq niqimiñ, suli timi pitḷuktuaŋuruq atnuġaaniñ. 24Tautullaksigichata tulukkat, Nautchiitḷaitchut naagaqaa katitchitḷaitchut, suli siġḷuaqaŋitchut tugvaġviksramiknik. Naagatai Agaayyutim niġipkaġaġigai! Akisutluktusi tamatkunakŋa tiŋmił̣uŋniñ! 25Iḷapsi iñuułłi takłiḷaalguitchaa isumaaluutigilugu. 26Aŋalataġilguiññiġupsiuŋ sua-samna mikiruaq, suvaata isumaaluutiqaqpisi atlanik sunik? 27Tautullaksigich nauriat atnuġarritḷaitchuat iŋmiknik. Aglaan uqautigipsi, Atanġum Solomon atnuġaallautat pigigaluaqługich atriŋitchai tamatkua piññaqnaqtuat nauriat. 28Agaayyutim atnuġaaqatlakpagich nauriat—ivgich illakhutiŋ uvlupak aasiiñ ikipkaqługich uvlaakun—atnuġaatlukkumiñaiññiqpasi? Aatai, ukpiqsrił̣ikiññiaqpat! 29Isumaalukasi niġił̣iksrapsitñik imiłiksrapsitñiglu. 30Atakkii ukpiŋaitchuat marrumani nunami isumaaluutiqaġaqtut tamatkuniŋa. Aapagikkapsi iḷisimagaa inuġikkaqsi. 31Taatnaqhusi pakaaqqaaġilugu Agaayyun aŋalatchiruaq nalaunŋaruaŋupluni umialiktun. Taatnaġupsi qaitchigisigipsi inuġikkapayaapsitñik.

Umialgutit Qiḷaŋmi

32“Iqsiñasi iñugiakitchuasii, atakkii aapagikkapsi qiḷaŋmiittuam aatchuġukkaasi ilaan pigikkaŋanik qaunagilusriḷu. 33Tunisigik sulliñaurasi qaiḷḷuguasiiñ akuqtuaq nagliŋnaqtuanun. Taatnaġupsi inniaqtuq maniqaġviqaqmatun piunġiġumiñaitchuamik. Tugvaqsiuŋ umialgutiksraqsi pakmuŋa piyaqquġumiñaitchuamun, atakkii tigliŋniaqtim tiglikkumiñaitchai suli qupilġut piyaqquġumiñaitḷugich. 34Nani umialgutitin itpata tavrani uummatin itkisipmiuq.

Itqanaisimaaqtuat Savaktit

35“Itqanaiyaġumausi savautrił̣ipsitñun suli nannisi ikumalugich, 36atriḷugich savaktit utaqqiruat aŋaayuqaġmiknik utiqsaġumaruamik katchuutiruat niġiqpagviatniñ. Tikiḷḷuni katchaktuqpan aŋmautinayaġaat utaqqipkasuŋatnagu. 37Qanutun quviasuktigivat savaktit aŋaayuqaġmiŋ paqitpatiŋ itqumalutiŋ suli itqanaiḷḷutiŋ utiqpan. Naalaġnisitchi, Aŋaayuqaq saalisaġisiruq aquvitillugich aasiiñ payuglugich. 38Qanutun quvianaqtigivat Ataniġmiŋ paqitpatiŋ pił̣hiñaaġuġutiŋ aggiqsiġniqpan unnuam qitqani unniiñ aquagun. 39Nalupqigiŋitchiksi taamna, tupqum iñuan iḷisimagumiuŋ tigliŋniaqtim tikiumałiksraŋa isiqtinnayaitchaa tupiġikkaġmiñun. 40Ilipsipsuuq, taatnatun pił̣hiñaaŋuyumausi, atakkii Iġñiŋa Iñuum aggiġisiruq sassaġniġmi niġiugiŋisapsigun.”

Tuniqsimaruaq naagaqaa Tuniqsimaitchuaq Savakti

41Peter nipliġñiqsuq, “Ataniiq, uqautrivich taavrumiŋa atrikusautmik uvaptiknun naagaqaa iñupayaanun?”

42Atanġuruam kiuniġaa, “Uqallaglaŋa tuniqsimapluni suli puqikhuni savaktimik. Taamnauruq aŋaayuqaŋata iglaułiġmiñi qaukłiḷiutikkaŋa atlat, savaktit niqiksritquplugich piñaqsikpan. 43Quvianamiuruq taamna savakti aŋaayuqaŋan paqitpani savaguni utiqpan. 44Iḷumun uqautigipsi, Atanġum taamna savakti munaqsriḷiutiniaġaa iluqaitñun suuraġmiñun. 45Aglaan taamna savakti qaukłiḷiutikkaŋa isummiġñiġumi, ‘Aŋaayuqaġa muluruq,’ tavrakŋaaglaan ipiġaqtuaqsiḷugich atlat savaktit aŋutit aġnatlu, suli niġiaqsiḷuni imiliġuniḷu, 46tavrauvaali aŋaayuqaŋa utiġisiruq niġiugiŋisillugu kilikkaluaqnagulu. Uuma atanġum piiġisigaa savagvianiñ piqasiutipkaġlugu tuniqsimaitchuanun. 47Taamna savakti qaukłiḷiutikkaŋa iḷisimagaluaqtuq aŋaayuqaġmi pisułhanik. Aglaan tupiksriŋitḷuni anasiñŋuqsausiaqallapiaġniaqtuq. 48Aglaan savakti naluruaq ataniġmi pisułhanik nalaunŋaiḷiqiruaġlu anasiñŋuqsakkaugisiruq atqunaunġiḷaamik. Iñuk aatchuusiaqaqtuaq atqunaq iñuich niġiugvigigisigaat atqunaq. Aasiiñ iñuk aatchuusiaqatluktuaq iñuich niġiugvigitlukkisigaat.

Jesus Aggiutriruq Aviktuił̣iġmik

49“Aggiqsuŋa nunamun isummitqigiaqługich iñuich. Aggił̣iġa ittuq ikniqsuġmatun nunamun, aa, uvvatuq iknaktinŋaniksimali. 50Akuqtuigisiruŋa paptaaġutiksramik; qanutun iłuiḷḷiuqtigivik atuumaniałhanunaglaan! 51Isumavisi aggiutriñipḷuŋa tutqiutmik nunamun? Qaŋaa, aggiutriruŋa aviktuił̣iġmik. 52Pakmaniñaglaan aŋayuqaaġiich tallimauyumiŋ avikkisirut, piŋasut akiḷḷiḷiġlugich malġuk suli malġuk akiḷḷiḷiġlugich piŋasut. 53Aapa akiḷḷiḷiutiniaqtuq iġñiġmiñun suli iġñiq aapamiñun; aaka akiḷḷiḷiutiniaqtuq paniŋmiñun suli panik aakamiñun; aakaruam akiḷḷiḷiġisigaa ukuani suli ukuaŋuruaq aakaruani.”

Kaŋiqsimalugu Atuumaruksraq

54Jesus-ŋum nipliutilgiññiġai iñuich, “Tautukapsiuŋ nuviya kanaknamiñ nipliġaqtusi sialuguġniaġnipḷugu, aasii sialuguġaqtuq. 55Ikpigikapsiuŋ anuġi uŋallamiñ nipliġaqtusi uunaqsiñiaġnipḷugu, aasii uunaġuġaqtuq. 56Ukpiŋŋuaqtausii! Iḷisimagaluaqtusi siḷaksramik qiññaŋagun nunam qiḷaumlu. Suvaatami naluvisiuŋ qanuutaułha atuumaruam pakmapak?

Atisiqatigiuŋ Akiḷḷiḷiqsuqtin

57“Suvaata isivġiutlaitpisi ilipsitñik sum nalaunŋatilaaŋanik piraksrapsi? 58Kia iñuum pasikpatin maliġutaksratigun aasii uqaqsittaaġviŋmuutilutin, pisuqtilaapni inillaksaġumagiñ agvisigikkan tikitkaluaqnagu uqaqsittaaġvik. Taatnaŋitchuvich tikiutigisigaatin atanniqsuqtimun, aasiiñ atanniqsuqtim qaitkisigaatin aikł̣iqsuqtinun, aasii aikł̣iqsuqtit iḷigisigaatin isiqtauviŋmun. 59Uqautigikpiñ, aniyumiñaitchutin isiqtauviŋmiñ akiḷiġaluaġnagich akiḷiaksrapayaatin.”

Ipqitchuat Makpiġaat - Agaayyutim Uqałhi Iñupiatun

© 2010, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved. More Info | Version Index