Search form

LUCAS 22

Ku ja Jesús yikajpxyꞌaty jøts ja yikma̱tst

1Ja pa̱skɨ xøøw ɨdøꞌøn wyɨnaty pyatpy ku ja tsa̱pkaaky yikay jadiꞌiñɨ midi kalevadurɨ møøt. 2Jøts ja teetywɨndsøndøjktɨ jøts ja ka̱jpxwejpɨtøjktɨ tjanchꞌɨxa̱ꞌa̱dɨ ja ta̱a̱y sudsonɨm ja tꞌukyikꞌooktɨt ja Jesús, ja mayja̱a̱ꞌyts ja chøꞌjkɨdɨp.

3Xjats ja Judas Iscariote ja mɨkuꞌ tyatøjkɨyøø, jaꞌ ɨdøꞌøn ja pabøjkpɨtøjk møøt kya̱ꞌpxtɨ nɨmakmajtsk. 4Jøts ja ojts tnɨnijkxy ja teetywɨndsøndøjktɨ møøt ja ta̱jk mayut, jøts ja ojts tmɨnagyajpxyɨ, ojts ja tkajpxyꞌa̱ttɨ sudso ja tkøya̱kt ja Jesús jøts ja tma̱tstɨt. 5Jøts ja jadeꞌen yjotkujkꞌa̱ttɨ, ojts ttamɨꞌawa̱nɨdɨ meeñ ja Judas, jøts ja ttamɨjuꞌudyɨt ku ja tkøya̱kt ja Jesús; 6kyupøjk ja jadeꞌen jøts ja tꞌɨxaadyøjkɨyɨɨꞌñ ja ta̱a̱y, jøts ja wɨnet tkøya̱kt ku ja mayja̱a̱ꞌy jam kyaꞌettɨt.

Ku ja nwɨndsønꞌa̱jtɨm yja̱a̱kꞌukꞌaꞌuxꞌa̱jtnɨ ja pyabøjkpɨtøjk

7Xjats ja xøøw tpa̱a̱jty ku ja tsa̱pkaaky kyayikay levadurɨ møøt, xjats ɨdøꞌøn ja borreegɨ maxuꞌnk wyɨnaty yꞌookwa̱ꞌa̱ñ, jøts jaꞌ ɨdøꞌøn yikyøxyꞌa̱jtp ku ja pa̱skɨ xøøw ñaxy. 8Wɨnets ja Jesús tkejxy ja Pedro møøt ja Juan, yɨdeꞌen ja tnɨma̱a̱y:

―Nøjkxtɨ jøts ja pa̱skɨ aꞌux xyikꞌawejxtɨt.

9Jøts ja tyiktøødøø yɨdeꞌen:

―¿Ma̱mts øøts ja xukꞌaꞌejxɨwya̱ꞌa̱ñ?

10Jøts ja Jesús ja yꞌadsoojɨdøø:

―Ku net jam mga̱jptøkɨdɨt, jam ɨnet tuꞌuk xpa̱a̱ttɨt ja̱a̱ꞌy pøn jam wyɨnaty nøø twejtsp tsiiyjøtpy. Jaꞌats mbanøjkxtɨp jam tyøjkjotp, pønɨ ma̱ yja̱ꞌa̱ty jamts mja̱ꞌa̱ttɨt, 11jøts ja kudøjk xnøjmɨdɨt: “Yɨdeꞌen ja wɨndsøn wya̱ꞌa̱ñ: ¿Ma̱k ɨdøꞌøn ja tøjkjoojt ma̱ ja tmøøtꞌaꞌuxꞌa̱tt ja pyabøjkpɨtøjk, ma̱k ɨdøꞌøn ja tkaꞌadyɨt ja pa̱skɨ aꞌux?” 12Wɨnets meets ɨnet ja tøjkjoojt myiktukꞌejxtɨt jap nɨpatøjkijxpy aꞌejxɨ aba̱a̱dɨ; japts xyikꞌawejxtɨt ja aꞌux.

13Xjats ɨdøꞌøn ja ojts ñøjkxtɨ jøts ja jam jadeꞌen tjanchpa̱ttøø sa̱ Jesús ja wyɨnaty tø ñɨɨꞌmxyɨdɨ, jøts ja jam tꞌaꞌejxɨdøø ja pa̱skɨ aꞌux.

14Kuts ja aꞌuxꞌa̱jtk tpa̱a̱jty, xjats ja Jesús møøt ja kyudanaabyɨtøjk twɨnguwaꞌadsɨyɨɨꞌñ ja kaabyajt. 15Jøts ja tnɨma̱a̱y:

―¡Ɨxya̱mnɨm meets ɨnet ja pa̱skɨ aꞌux jadeꞌen nmøøtkaamyuky sa̱m ø ndyimchøkyɨn na̱mgaꞌanɨm ø nꞌøøky! 16Janch øts ɨdøꞌøn nwa̱ꞌa̱ñ jøts ku meets ɨxya̱myɨ jadeꞌeñɨ nja̱a̱kmøøtkay jaanɨm jadɨgojk ku myeꞌent ja Dios kyutujk midi ja tyanɨtanaapy yja̱a̱ꞌy.

17Wɨnets ja tnɨxa̱jɨyɨɨꞌñ tuꞌuk uujkꞌɨɨꞌñ, jøts ja jawyeen ttukmøja̱ꞌwɨyɨɨꞌñ ttukunuuꞌkxyja̱ꞌwɨyɨɨꞌñ ja Dios Teety, jøtsnɨm ja wya̱a̱ñ:

―Axa̱jɨdɨ ya̱ꞌa̱t jøts xꞌukwa̱ꞌkxtɨt; 18øts køꞌøm wa̱mp jøts ku ø kaꞌap tsojk nꞌukꞌuknɨt yø uvɨ tsa̱ꞌa̱m nøøꞌuꞌnk, jaanɨm jadɨgojk ku Dios ja kyutujk tyikmeꞌent midi ja tyanɨtanaapy yja̱a̱ꞌy.

19Jøts ja tnɨxa̱jɨyɨɨꞌñ tsa̱pkaaky, ojts nayɨdeꞌen ttukmøja̱wɨ ttukunuuꞌkxyja̱wɨ ja Dios Teety, jøts ja tꞌadujkpa̱jkxɨ ja kyudanaabyɨtøjk jøts ja tmøꞌøy, yɨdeꞌen ja tnɨma̱a̱y:

―Kaydɨ ya̱ꞌa̱t, yøꞌ øts ɨdøꞌøn ñamyayɨ nneꞌkxꞌajtpy midi meets mnɨtsoojkɨngøjxp ɨnet mnɨyoxp. Mduꞌundɨp ya̱ꞌa̱t jadeꞌen øts nja̱ꞌmyajtsɨngøjxp.

20Nayɨdeꞌen ja uujkꞌɨɨꞌñ ja ttuuñ ku ja yꞌaꞌuxꞌa̱jtkøjxtøø, jøts ja wya̱a̱ñ:

―Ya̱ꞌa̱t tsa̱pnøøꞌuujkɨn ɨdøꞌøn ɨxya̱m ta̱mp ejxpajtɨn ku ja Dios Teety ja wya̱nda̱ꞌa̱ky tyikꞌaduky sa̱mdam ja ttamɨꞌawa̱ꞌa̱nɨyɨɨꞌñ ja na̱xwiiꞌñɨt ja̱a̱ꞌy ja nɨtsoꞌokꞌa̱jtɨn. Ɨxyamts ɨdøꞌøn ja choꞌonda̱ꞌa̱ky ku øts ja nnɨꞌjpy ɨnet wyɨdsuꞌunt wyɨda̱xt.

21’Pønts ø xkøya̱kp, pøn ø xkaꞌødyunwa̱mp, ɨxya̱ øts ja møøt ngay, kidi ma̱jɨp jaꞌ. 22Jaꞌ ø nbadumpy midi ø tø nyiktanɨpiky; ¡jaꞌ ayoꞌijxyɨm ja̱jtp pøn ø xkøya̱kwa̱mp!

23Jøts ja ñayiktøøna̱xwa̱ꞌjkɨdøø agøꞌømyɨ, pøn ɨdøꞌøn jadeꞌen kaꞌøyꞌadøꞌøtswa̱mp.

Ku ja Jesús kyudanaabyɨtøjk tkajpxyꞌa̱ttɨ pøn ɨdøꞌøn jawaanɨ møj pɨdsøꞌømp

24Xjats ja xem ya̱m tkajpxyꞌa̱jtpɨnɨbøjkɨdøø pømbɨ døꞌøn jadyimyꞌukmøjtøkɨp. 25Jøts Jesús ja ñɨma̱a̱jyɨdøø:

―Jadeꞌen møj wɨndsøn tꞌanaꞌamdɨ ja na̱a̱jx ja ka̱jp pønɨ sa̱ ja ttsoktɨ; jøts pøn jaty tnɨguba̱jkꞌa̱jttɨp o ti, jaꞌats yiktejtɨp jøts ku ja tꞌødyundɨ øy pøn. 26Kaꞌats meets ɨdøꞌøn jadeꞌen mja̱a̱ꞌyꞌa̱ttɨt; pønɨ pøn møjtøjkɨp, pønɨ pøn anaꞌamp, kidi ja jawyeen namyɨdunɨ ttsøky; jaꞌ ɨdøꞌøn pa̱a̱tꞌa̱jtɨp ja myɨguꞌuk tpudøkɨp. 27¿Pømbɨ døꞌøn møjtøjkɨp? ¿Jaꞌ pøn yikwɨndsøꞌjkɨp, uk jaꞌ pøn wɨndsøꞌjkɨp ma̱ ja kaadya̱a̱jk jam? ¿Kidi jaꞌajɨp møjtøjkɨp pøn jam tø twɨnguwaadsɨ ja kaabyajt jøts ja yikwɨndsøꞌøgɨ? Ɨxya̱ts meets jadeꞌen nmøøtwɨdity sa̱m jaꞌ pøn ja myɨguꞌuk wyɨndsøꞌjkɨp.

28’Tøts meets xmøøtꞌayoꞌomba̱a̱ty, tø nayɨdeꞌen xmɨdanɨdɨ wɨneꞌenɨn øts ɨxya̱m xmøøtwɨdettɨ. 29Paty meets mba̱a̱tꞌatyɨ nmoꞌot ja Dios Teety kyutujk midi ja tyanɨtanaapy yja̱a̱ꞌy, nayɨdeꞌen sa̱m øts ja tø xmøꞌøyɨn, 30jøts mgaꞌadyɨt mꞌuuktɨt øts ngaabyajtkøjxp ku øts ja nja̱a̱ꞌy ja kutujk ndanɨtanɨt, jøts mꞌɨxa̱ꞌa̱ktɨt ma̱ ø nyikutukt jøts xɨɨdyuꞌundɨt ja Israelɨt ja̱a̱ꞌy nɨdukɨꞌɨyɨ.

Ku ja Jesús køꞌøm tnɨgajpxy jøts ku ja Pedro ja kyuꞌøønɨyɨt

31Nayɨdeꞌen ja nwɨndsønꞌa̱jtɨm wya̱a̱ñ:

―Simón, Simón, tyimdyø jøts mɨkuꞌ yjaꞌ myøjtøkɨt. Tø ja tꞌamɨdøy ja Dios Teety ja tɨyꞌa̱jtɨn jøts meets ja øy øy myikꞌayoꞌomba̱a̱dɨt, yikxon meets ja mduktanɨꞌejxwa̱ꞌa̱ñɨ; 32tøts me nnɨꞌamɨdowɨ jøts kidi yikmɨmajada̱ꞌa̱ky ja mjanchja̱ꞌwɨn ku jadeꞌen mꞌukja̱tt mꞌukubatt. Kuts ja mꞌajotꞌa̱jtɨn jadɨgojk tuꞌugyɨ xyikꞌett, ka̱jpxjotꞌamøjkɨts ja mmɨguꞌuk pøn jaty ø njaꞌajtpy.

33Jøts ja Simón wya̱a̱ñ:

―Wɨndsønꞌa̱jtɨm, ku me mꞌukyiktsuꞌumt, nayɨdeꞌents øts nyiktsuꞌumt, ¿ti ti ø nnɨda̱ꞌa̱mp? Mjadyimyjaꞌøøky mets, nmøøtꞌookpts mets.

34Wɨnets Jesús ja ñɨma̱a̱jyøø:

―Øts Pedro døꞌøn wa̱mp jøts ku tsa̱pnɨꞌa̱a̱w wyɨnaty kaꞌanɨm yꞌaya̱jxjɨꞌɨkñɨm, ku mets wyɨnaty tɨgøøk ojk tø xkuꞌøøꞌnɨ jøts ku me xkaꞌijxyꞌaty.

Ku Jesús tnɨma̱a̱y kyudanaabyɨtøjk jøts ku ja tyagøda̱ꞌa̱kwa̱ꞌa̱ñɨdɨ ja ayoꞌon

35Xjats Jesús ja yiktøøjɨdøø:

―Ku meets ojts nguexy jadiꞌiñɨ, ku ja pejn ngadukwejtstøø, ku ja meeñ abøjkꞌɨɨꞌñ ngadukondøø, ku ja mgøꞌøk pa̱a̱t xkakondøø, ¿sa̱ts meets ojts mdyimyjaty? ¿Ti ojts mguidyimꞌijtxyɨdɨ o døꞌøn ja jadeꞌen xkakondøø?

Jøts ja yjanchwa̱ndøø:

―Janch kaꞌap øøts ojts ti xkaꞌejtxɨ.

36Wɨnets ja ñɨma̱a̱jyɨdøø:

―Yamnɨmts ɨnet ja pejn xwetstɨt pønɨ pøn yjaꞌ jam, nayɨdeꞌen ja meeñ abøjkꞌɨɨꞌñ; pønɨ pøn ja chujx kaꞌejtxɨp, wan ja ñɨjan ttøøky jøts ja ttajuꞌuty. 37Øts wa̱mp, wan ɨdøꞌøn jadeꞌen tjaty, jabɨ kuwa̱nyɨmxɨ jadeꞌen yja̱tt sa̱ Dios kyajpxy wya̱ꞌa̱ñ: “Møøt kaꞌøy ja̱a̱ꞌy ja yikꞌamachomujky.” Jadeꞌents øts ɨdøꞌøn nyiktuꞌunt sa̱ øts jap tø nyiknɨgajpxy. Kaꞌpxy ɨdøꞌøn ja jadeꞌen yja̱tt kyubatt.

38Jøts ja wya̱ndøø:

―Wɨndsønꞌa̱jtɨm, pø ɨxya̱ts majtsk tsujx.

Jøts ja yꞌadsøøy:

―Amøñɨdɨ.

Ku ja Jesús tꞌajotꞌaty ja Dios Teety jam Getsemaní

39Xjats ja Jesús chøꞌjñ, jøts ja ñijkxy jam kojpkøjxp midi yiktejp Olivos ma̱ døꞌøn ja jam xyumɨyøꞌøyꞌity; jøts pyabøjkpɨtøjk ja pyadsoꞌonøø. 40Kuts ja jam yja̱ꞌjty, jøts ja ñɨma̱a̱jyɨdøø:

―Ajotꞌa̱ttɨ Dios Teety, jøts kidi myikmajada̱ꞌa̱ktɨ.

41Jøts ja ojts yjɨyøꞌøy nadyuꞌuk, ñajtsyøꞌøyɨyɨɨꞌñ nɨjagam. Jamts ja ñagyuxendya̱a̱jkøø, jøts ja jam Dios Teety tꞌajotꞌa̱jty 42yɨdeꞌen:

―Dios Teety, pønɨ mdsøjkpy, jøts ø kaꞌ jadɨneꞌen nꞌayoꞌomba̱a̱tt; kidi øtsɨpts njaꞌ køꞌøm nyiktumpy, jaꞌ ø nbadumpy pønɨ sa̱ me xamɨdsøky.

43Wɨnets a̱nkɨlɨs ja tuꞌuk ñɨmejnøø midi tsa̱jpjøtpy tsoꞌomp, jøts ja myøja̱a̱wmøøjyøø. 44Tyimchaachja̱ꞌwɨpts ja møk ku døꞌøn ja jadeꞌn yja̱twa̱ꞌa̱ñ, jøts ja ojts tja̱a̱ktyimyøktuñ tja̱a̱ktyimyꞌajotꞌa̱jty ja Dios Teety amumjoojt. Janch yikxon ja yjaꞌanuuꞌkxɨñɨ, jadeꞌen yꞌanuuꞌkxɨ ja wyɨxeꞌkxy sa̱m nɨꞌjpy kom kom wyɨxeꞌkxyɨn.

45Kuts ja Diosꞌajotꞌa̱jtꞌaba̱jtɨyɨɨꞌñ, jøts ja ojts tnɨmiñ ja pyabøjkpɨtøjk ma̱ ja jam wyɨnatyɨ. Ma̱a̱dɨp ja jam ku ja tpa̱a̱jty, ja jotmay ja jadiꞌiñɨ yikjotkøjxɨdɨp. 46Wɨnets ja tnɨma̱a̱y:

―¿Tigøjxp ku mma̱ꞌa̱dɨ? Pɨdøꞌøktɨ, jøts ja Dios Teety xꞌajotꞌa̱ttɨt jøts kidi mɨba̱a̱t mɨkuꞌ yjaꞌ mmɨmajada̱ꞌa̱gyɨdɨ.

Ku ja Jesús yikma̱jch

47Nay ɨxam ja Jesús wyɨnaty jadeꞌen kyajpxy ku yja̱ꞌjty may ja̱a̱ꞌy. Ja Judás ja twɨnyøꞌøpy pøn ja pabøjkpɨtøjk wyɨnaty nɨmakmajtsk møøt tø yꞌuka̱ꞌpxtɨ, jøts ja twɨngumeꞌenɨyɨɨꞌñ ja Jesús jøts ja ojts ttsuꞌkxy. 48Wɨnets nwɨndsønꞌa̱jtɨm ja tnɨma̱a̱y:

―Judás, ¿jadeꞌeñɨ øts ɨdøꞌøn xkøyaky ku ø xtsuꞌkxy?

49Jøts pøn ja Jesús jam wyɨnaty møøtwɨdejtɨp, ku ja jadeꞌen tꞌejxtøø, wɨnets ja yiktøøjøø:

―Wɨndsønꞌa̱jtɨm, ¿nadyagubojkɨm yø tsujx?

50Jøts ja nɨduꞌuk tyiktsaachɨyɨɨꞌñ ja teetywɨndsøn tyumbɨ, ojts yꞌaga̱ꞌndya̱tsk ja tkajtspoꞌjtɨyɨ. 51Kaꞌap Jesús ñɨɨmy, yɨdeꞌen ja wya̱a̱ñ:

―Majtstuꞌuttɨ; wan jadeꞌeñɨgøjy.

Jøts ja tkønɨxa̱jøø ja solda̱dɨ tya̱tsk jøts ja tyiktsøøjky. 52Xjats ja tnɨma̱a̱y ja teetywɨndsøndøjktɨ, ja ka̱jpxwejpɨtøjktɨ, ja møja̱a̱ꞌdyøjktɨ wɨneꞌenɨn ja jam wɨnaty tø myendø jøts ja yiktsoonwa̱ꞌa̱ñɨ:

―Ja tsujx, ja kipy meets ya̱m xanɨmemp. ¿Ti øts yja̱wɨ tø ndunɨ? ¿Tø øts yja̱wɨ nmaaꞌtsnɨ? 53Ku meets jam yꞌijty nxumɨmɨnabya̱a̱dyɨ jabom jabom jam tsa̱ptøjkjotp, nɨwɨneꞌenɨnts meets yꞌijty sa̱ xkatuñ xkanøjmɨ; ya̱mts meets wɨnet tø mna̱xwa̱ꞌa̱ky ku ja et tø chuuꞌjɨ kyoodsɨ jøts mɨkuꞌ yjaꞌ jadeꞌen myajada̱ꞌa̱ky.

Ku ja Pedro tkuꞌɨɨñ jøts ku ja kaꞌ tꞌijxyꞌaty ja Jesús

54Wɨnets ja tma̱jtstøø ja Jesús, jøts ja tyiknøjkxtøø jam teetywɨndsøn tyøjkwɨndum; jøts Pedro ja ojts tpanijkxy ɨxꞌoojk, jagam ja tpayøꞌøy. 55Jøts jøøn ja jam ta̱jkyujkꞌa̱m tyikmøjɨdøø, jamts ja tnɨdsɨnayꞌawɨdejttøø jøts ja Pedro nay jam yꞌɨxa̱kmøø. 56Wɨnets tøꞌøxyøjk ja tuꞌuk yꞌejxøø pøn jam wyɨnaty tump, jøts ku jøøn ja jam twɨndsøønɨ, wɨnets ja tɨyɨm wyɨnꞌejxøø jøts ja wya̱a̱ñ:

―Yøꞌøts ja Jesús yꞌijty tmøøtwɨdejtp.

57Kaꞌats Pedro ja tkupiky, yɨdeꞌen ja wya̱a̱ñ:

―Kaꞌ ø mɨguꞌuk ja nꞌijxyꞌaty.

58Jøts jawaandøkɨ yꞌijty, xjats jaduꞌuk yꞌejxpa̱jtøø, jøts ja wya̱a̱ñ:

―Mets yø yꞌijty møøtwɨdijtpy, ¿kidi?

Kaꞌats ja Pedro ñɨɨmy, yɨdeꞌen ja wya̱a̱ñ:

―Mixy, kaꞌap ja yꞌøtsɨ, kaꞌ øts ja nmøøtwɨdity.

59Tø wyɨnaty tukoorɨ ñaxy ku ja jaduꞌuk møkta̱ꞌa̱ky wya̱a̱ñ:

―Janch yøꞌ tam yø yꞌijty myøøtwɨdijtpy, pø nayɨ Galileɨt ja̱a̱ꞌyts yøꞌ.

60Xjats ja Pedro wya̱a̱ñ:

―Mɨguꞌuk, nguidyimñɨja̱ꞌwɨp øts pø ti mets jadeꞌen mmadyaꞌkpy.

Jøts nay jatyɨ nay ɨxamnɨ ja jadeꞌen kyaka̱jpxꞌaba̱a̱dɨ ku ja tsa̱pnɨꞌa̱a̱w tuꞌuk yꞌaya̱jxy. 61Jøts ja nwɨndsønꞌa̱jtɨm tꞌejxjɨmbijty ja Pedro, wɨnets ja Pedro tja̱ꞌmyejch ku nwɨndsønꞌa̱jtɨm ja wyɨnaty tø ñɨɨꞌmxyɨ: “Ku tsa̱pnɨꞌa̱a̱w ɨnet yꞌaya̱ꞌa̱xt, tø mets wyɨnaty tɨgøøk ojk xkuꞌøøꞌnɨ jøts ku me kaꞌ xꞌijxyꞌaty, jøts ku me kaꞌ xnɨja̱wɨ.” 62Xjats ja Pedro yøꞌøpyɨdsɨɨmy janchnɨya̱xnɨ.

Ku ja Jesús yiktaxiꞌiky yiktaguyaty

63Jøts ja ja̱a̱ꞌdyɨ pøn ja Jesús wyɨnaty tkøjøꞌømꞌa̱jttɨp, ojts ja ttaxeꞌektɨ ttaya̱ꞌa̱xtɨ, jøts kawɨneꞌen twɨnwoptɨ tjøpwoptɨ. 64Ojts ja twɨndsumdɨ jøts ja twɨngoxtɨ tjøpkoxtɨ, yɨdeꞌen ja tnøjmɨdɨ:

―¡Uknajtsja̱wɨ pøn yja̱wɨ tø mgøxyɨ!

65Kawɨneꞌenɨn ja tjemnɨmaadyøø ttenɨmaadyøø.

Ku ja Jesús yikwa̱a̱nijkxy jam kutujkta̱a̱jkjotp

66Xjats ku xyɨɨjndya̱jky jøts ja jamɨt møja̱a̱ꞌdyøjk ñamyujkɨdøø møøt ja teetywɨndsøndøjktɨ, møøt ja ka̱jpxwejpɨtøjktɨ, jøts ja tyiknøjkxtøø ja Jesús ma̱ ja myøjkutujkta̱a̱jk ja jamdɨ. Jøts ja jam tyiktøødøø yɨdeꞌen:

67―Tukmadook øøts, ¿janch mets ɨdøꞌøn myiktejp Cristo midi yiknɨtsokp?

Jøts ja yꞌadsoojɨdøø:

―Ku net njanøjmɨdɨt jøts ku ja yꞌøtsɨ, kaꞌats meets ɨnet xmɨbøkt. 68Kuts meets ɨnet nyiktøꞌøtt, kaꞌats meets ɨnet xꞌadsojɨmbett, nɨjadeꞌen meets ɨnet xkamajtstuꞌutt. 69Nay ɨxya̱myɨts øts ɨnet ja Dios Teety nbuꞌɨxa̱a̱gɨt kyutujkta̱a̱jk jøpꞌa̱m, pøn ja myøkꞌa̱jtɨn kamaabyɨm.

70Wɨnets ja nɨdukɨꞌɨyɨ wya̱ndøø, nɨdukɨꞌɨyɨ ojts yiktɨyɨ:

―¿Janch mets ɨdøꞌøn Dios Uꞌnk?

Jøts Jesús yꞌadsøøy, yɨdeꞌen ja tnɨma̱a̱y:

―Øts ɨdøꞌøn jaꞌ, nagyøꞌøm meets ɨxa jadeꞌen tø mwa̱ꞌa̱ñ.

71Jøts ja wya̱ndøø:

―¿Ti ejxpɨ ti nɨja̱ꞌwɨbɨ ja̱a̱ktsojkɨyɨp? Tøxɨ adøm yø ya̱m køꞌøm ndyimyadøꞌøyɨn sa̱ yø køꞌøm wya̱ꞌa̱ñ.