Search form

YA ꞌBE̱FI 7

Ar ku Teba bi ñö har mhuntsꞌandö, nepꞌu̱ bi tho

1Nepꞌu̱ ar döngamöjö bi ꞌya̱mba ar Teba, ne bi ꞌñembabi:

—Hage majöni nöꞌö ntho̱xꞌaꞌi.

2Nuꞌmú̱ ar Teba bi dödi ne bi ꞌñenö:

—Ma tsi kuꞌahu̱, ne ma tsi ndadahu̱, ꞌyo̱hu̱ nöꞌö tema ga xiꞌahu̱. Jö nöꞌö xar nsunda, bi zo ma palehu̱ ar Abra núꞌmu̱ mi ꞌbu̱hnu̱tho Mesopotamia, hinxki mada har ha̱i Aran.

3Ne bi ꞌñembabi: Po̱ni, tsokwa nunar ha̱inu̱, ne tsopꞌu̱ nuꞌu̱ te ri njawi. Di ma manꞌar ha̱i habu̱ ma ga utꞌaꞌi, ne ka ma gi ꞌbu̱hnu̱.

4Nunar Abra ꞌmu̱, bi bo̱nga habu̱ mi ꞌbu̱hmö núnu̱ ha yá ha̱i ya kaldeo, ne bi ma ba ꞌbu̱ har ha̱i Aran. Ne nu mi du ár dada, Jö ba tsi injawa habu̱ di ꞌbu̱hu̱pya, ka bi mꞌu̱kwa nꞌehe.

5Ha Jö himbi umba nꞌa xe̱ni ar ha̱i nda ꞌñenö már me̱ti. Bi ñöꞌtwabi mꞌe̱fa nda umbabinu̱ ne gatho yá ꞌbe̱to nda mꞌu̱i. Nunar ñhöꞌtinu̱ bi nsipabi núꞌmu̱ hinte mi ꞌñeta ar bötsi.

6Ne Jö bi ꞌñembabinu̱: Nuya ri ꞌbe̱to ma da mꞌu̱ ha nꞌar ha̱i ngu ya nzo̱ho̱tho habu̱ hingya me̱ti. Ne ka ma da mꞌu̱hnu̱ ngu gohonthebe nje̱ye̱ di mꞌe̱go, ne xa ma da mfe̱i.

7Ne bi ꞌñenö nꞌehe: Nuga ma ga koꞌspár mfe̱i nunar hnininu̱ habu̱ ma da mꞌe̱goꞌu̱. Ne mꞌe̱fa ma nda bo̱nu̱ nda ndöngagiwa.

8Nepꞌu̱ Jö bi gohwi nꞌar nkohi ar Abra, bi xipabi gatho nuyá ꞌbe̱to nda thuꞌspa nꞌar nse̱gi ha yá ndoꞌyo. Jange nu mi mꞌu̱ ár tꞌu̱ ar Abra mar thuhu ar Isa, ár hñöto mpa bi hñuꞌspa ar nse̱gi xki gohwi Jö. Ne njapꞌu̱ bi ꞌyo̱tꞌwa ar Isa ár tꞌu̱, már thuhu ar Hakob. Ne bi japꞌu̱ꞌö nꞌehe, bi tutwa nor nse̱giꞌö nuꞌu̱ ꞌre̱tꞌamayoho yá tꞌu̱, go gehyu̱ ma palehu̱ habu̱ xta ehu̱.

9Mꞌe̱fa nuyá tꞌu̱yu̱ xa bi u̱tsa nꞌár jödö már thuhu ar Huse. Bi ma̱yu̱, har Huse bi tsꞌixa Ehipto. Ha Jö himbi hye̱se̱.

10Bi ma̱xa ha ya thogi bi thoꞌö. Ne bi umba nꞌar döta mfödi, ne bi hwëkwabi nda numañho ar faraon togo már ndö Ehipto. Ne nunu̱ bi ꞌñexa ngu ár ma̱xte xo̱ge har ha̱i Ehipto, ne nda supa ár ngu ar ndö nꞌehe.

11Mꞌe̱fa xa bi nja nꞌar thuhu xo̱ge Ehipto ne Kanan, ne xa mi ñꞌu̱da yá mꞌu̱iꞌu̱. Numa palehu̱ hinte mi tini te nda ziꞌu̱.

12Nepꞌu̱ ar Hakob bi ꞌyo̱de mi ja ar tꞌe̱i núnu̱ Ehipto, jange bi me̱hna yá tꞌu̱, gehyu̱ ma dadahu̱, ka bi ndu̱pꞌu̱ ndi ma Ehipto.

13Nepꞌu̱ ar ñoꞌgi mi maꞌu̱, ar Huse bi ñꞌudi togoꞌö, njapꞌu̱ bi böꞌu̱ már jödöꞌu̱. Ne bi bö ar faraon togo yá mëni ar Huse.

14Mꞌe̱fa ar Huse bi me̱mpar nze̱ngwa ár dada nda e nda mꞌu̱hwi, nunu̱ ne gatho yá mëni, mi tsu̱ ngu hñunꞌa̱te ne ꞌre̱tꞌamaku̱tꞌa.

15Njanu̱ bi maꞌu̱ Ehipto. Ne ka ba tunu̱ ar Hakob ne yá tꞌu̱, nuꞌu̱ ma palehu̱.

16Mꞌe̱fa mi duꞌu̱, ba nju̱kwa yá ndoꞌyonu̱, bi thöxa Sikem, ne ba tꞌa̱ hár ntꞌa̱gi ar Abra xki da̱mba yá tꞌu̱ ar Hamor.

17Núꞌmu̱ mi ꞌba̱pꞌu̱tho nda tho ngu ár ñhöꞌti Jö xki gohwi ar Abra, xa xki xönda nuyá ꞌbe̱to har ha̱i Ehipto.

18Ne bi yu̱tꞌa manꞌar ndö himi pödi togo mar Huse.

19Nunar ndöꞌö bi kadi ne bi ꞌyo̱tꞌwar tsꞌomꞌu̱i nuya ma palehu̱. Ne bi japabi nda gu̱ka nthi yá tsi bötsi mi le̱le̱tho nda duꞌu̱, ne hinge nda nxöndi.

20Ha nuya paꞌu̱ bi mꞌu̱ ar Moise, ne xa bi numañho Jö. Bi tede yá dada ho̱nse̱ hñu nzönö ha yá nguꞌu̱.

21Nu mi tho nuꞌu̱ hñu nzönö, bi gu̱ka nthi nda duhmö. Geꞌmu̱ ár tꞌinxu ar faraon ba ju̱tsꞌi, ne bi tede ngu ár bötsiꞌö.

22Jange ar Moise bi tꞌutwa gatho yá mfödi ya me Ehipto, ne mi pe̱ꞌsa ar tsꞌe̱di te nda mö ne te nda ꞌyo̱tꞌe.

23Nu mi jwata yonꞌa̱te nje̱ye̱, bi zo̱pa ár mfeni nda ma nda kꞌöꞌsa yá ku, ya me Israel, ne nda nu tengu yá mꞌu̱iꞌu̱.

24Nu mi zo̱nga habu̱ mi ꞌbu̱ꞌu̱, bi hyanda nꞌar me Ehipto mi netꞌwa nꞌa yá kuꞌu̱. Bi ma ba ñöni, jange ar Moise bi hyo nöꞌö ar me Ehipto, ne njapꞌu̱ bi koꞌspa ár ñöni.

25Nu ar Moise mi beni nda zo yá mfeni yá mi me Israelwi gehnu̱ xki me̱ñꞌö Jö nda ñöñꞌu̱, ha nuꞌu̱ himbi benga njapꞌu̱.

26Ne ár hyaxꞌöpꞌu̱ bi mengi bi thohnu̱ ar Moise manꞌagi, bi hyanda yoho ya me Israel mi ntuñꞌu̱. Bi ma nda hyekꞌu̱, ne bi ꞌñembabi: Nuꞌahu̱ gi nkuhu̱, yoꞌö gi ntuñhu̱.

27Nuꞌmú̱ nöꞌö togo mi netꞌa ár ñꞌohu̱, bi umba nꞌar ntuki ar Moise, ne bi ꞌñembabi: Togo xi hñuxꞌage ngu ar tsꞌu̱tꞌwi wa ngu ar ndö, ne da tsa̱ gi hñögagihe nöꞌö te di pe̱he.

28Wa gi ne gi hyogagi ngu ga hyo ar me Ehipto mande.

29Nu mi ꞌyo̱ njapꞌu̱ ar Moise, bi ma ba ñꞌönga har ha̱i ár thuhu Madian. Ka ba ꞌbu̱hnu̱ ngu nꞌar nzo̱ho̱, ne ka ba tinu̱ yoho yá tꞌu̱.

30Nu mi tho yonꞌa̱te nje̱ye̱, bi hyanda nꞌár e̱nxe̱ Jö bi ñꞌudi mi ꞌba̱ madeda nꞌar ꞌminza mi fagi, mi ꞌbu̱hnu̱ har otꞌatꞌo̱ho̱ ár thuhu Sinai.

31Nu mi hyanda ar Moise, xa bi ꞌyo̱tho. Bi watꞌa har faspi nda hyanda te mar me̱ꞌö, bi ꞌyo̱xa ár mhö Jö, mi embabi:

32Nuga dár Jö ri pale ar Abra, ar Isa, ne ar Hakob. Nuꞌmú̱ ar Moise xa bi ntsu mi nhwötꞌi, ne himi nemhö nda hyanda nöꞌö ar faspiꞌö.

33Ha bi ꞌñemba ar tsi Hmu: Kꞌotꞌa ri thiza, ngetho nuwa habu̱ gi netsꞌi, nꞌar jöpa ha̱i xintꞌaxi.

34Xa majöni xta handa ya dumu̱i thohnu̱ Ehipto ma bötsi. Xta o̱xa yá tsꞌoni, ne xta e ga ñöni. Jange nupya ba e ga pe̱ñꞌa gi penga Ehipto.

35Nunar Moisenu̱ xki ntꞌu̱tsabi ár mfa̱tsꞌi ne xki tꞌembabi: Togo xi hñuxꞌage ngu ar tsꞌu̱tꞌwi wa ngu ar ndö, ne da tsa̱ gi hñögagihe nöꞌö te di pe̱he. Gehnu̱ togo bi ꞌñexa Jö ngu ar ndö, ne nda ma̱xa yá ku nda bo̱nga Ehipto, ngu xki me̱hna ár e̱nxe̱ nda mö, xki ñꞌudi har ꞌminza mi zo̱.

36Gehnu̱ ar Moise ba tsinga gatho ya me Israel mi ꞌbu̱hnu̱ Ehipto. Ka ba o̱tnu̱ nze̱ye̱ ya döta ntꞌudi, ne har The̱nga Ñho̱nthe, ne núnu̱ ha ya otꞌatꞌo̱ho̱ habu̱ ba ꞌyoꞌu̱ yonꞌa̱te nje̱ye̱.

37Nöꞌö ar Moiseꞌö go bi xipa ma jöꞌihu̱ ya me Israel, ne bi ꞌñembabi: Jö ma tsi Hmuhu̱ ma da ꞌñexa nꞌaꞌahu̱ ngu ár mꞌe̱hniꞌö, njangu xi hñuxkagi nꞌehe. Ne ma gi ꞌyo̱thu̱ nöꞌö da xiꞌahu̱ꞌö.

38Getnu̱ ar Moise mi ꞌyo har mhuntsꞌi ndu ma palehu̱ núꞌmu̱ mi ꞌyo ha ya otꞌatꞌo̱ho̱. Ne ka ba ꞌbu̱hwinu̱ ár e̱nxe̱ Jö mi ñöwi har tꞌo̱ho̱ Sinai. Ne bi hñönga ya mhö ungar te, ne bi thogagihu̱.

39Ha nuꞌu̱ ndu ma palehu̱ himbi ne bi ꞌyo̱te, bi zantho, ne yá mfeni mi ꞌyoda Ehipto.

40Nuꞌmú̱ bi ꞌñembabiꞌu̱ ar Aron: Di nehe gi hogagihe ꞌra ma tsitahe ga te̱ñhe. Ngetho nunar Moise ba ju̱gagihe Ehipto, hindi pöhe teme xi jaꞌö.

41Jange bi hyokꞌu̱ nꞌar boi bo̱jö, ne bi ꞌbo̱ꞌspabi yá mꞌo̱ñho̱. Ne xa bi njohyaꞌu̱ bi ndönga nöꞌö bi hyokase̱ꞌu̱.

42Nuꞌmú̱ Jö bi ꞌwege, ne bi hye̱pꞌu̱ nda nsundaꞌu̱ ya tso̱, ar zönö, ne ar hyadi, ngu xi tꞌotꞌa ha yá tꞌofo yá mꞌe̱hni Jö, ha enö njawa:

Me Israelhu̱, hamꞌu̱ ga ꞌrakagihu̱ nꞌar mꞌo̱ñho̱

núꞌmu̱ ga ꞌyohu̱ yonꞌa̱te nje̱ye̱ ha ya otꞌatꞌo̱ho̱.

43Hinga jahu̱pꞌu̱, ngetho nöꞌö ngi o̱thu̱ ngi muꞌsfu̱ ár ngu ar Molok,

ne ngi ju̱thwu̱ ár tso̱ ri tsitahu̱ ar Renfán.

Gehyu̱ ya tsita ga hyoju̱ ngi ndöñhu̱.

Jange ma ga thokꞌahu̱ da tsꞌixꞌahu̱ injanu̱ har ha̱i Mbabilonia.

44Núnu̱ har otꞌatꞌo̱ho̱ habu̱ bi ꞌranga ndu ma palehu̱, ka xki thoknu̱ nꞌar ngudutu, habu̱ mi ndönga Jö. Nunar ngudutuꞌö xki thoki ngu xki utwa Jö, ne xki xipa ar Moise nda hyoki.

45Mꞌe̱fa nunar ngudutuꞌö bi gohwi ndu ma palehu̱. Ne ba hö injawaꞌu̱ mi ñꞌowi ar Hosue, núꞌmu̱ bi hñömba yá ha̱i nuꞌu̱ himya me Israel. Jö go bi ꞌye̱ñꞌu̱ mi zo̱kwa ndu ma palehu̱. Geꞌmu̱ bi ndu̱ꞌu̱ bi nsundabiwa Jö. Mi japꞌu̱thoꞌu̱ nuya pa mi ꞌbu̱ ar Dabi.

46Nunar ñꞌo̱ho̱nu̱ xa bi numañho Jö. Mi nemhö nda hyokwa nꞌar ngu habu̱ nda nsundabi nöꞌö ar Jö mi ndönga ndu ma palehu̱ ar Hakob.

47Ha nꞌár tꞌu̱ꞌö hö, nöꞌö már thuhu Salomon, go bi hyokwa ár ngu Jö nöꞌö mi bemhö nda hyoka ár dada.

48Mödi Jö bi ꞌbu̱ mañö mhetsꞌi, hingi ꞌbu̱ ha nꞌar ngu xi hyoka ár ꞌye̱ ar jöꞌi, ngu bi ꞌñenga ár mꞌe̱hni Jö, mi enö njawa:

49Mhetsꞌi go ma thuxandö,

har ximha̱i habu̱ di exa ma wa.

Tema ngu da tsa̱ gi hyogagihu̱ ꞌmu̱, enga ar tsi Hmu.

Wa habu̱ ga tsa̱ya̱.

50Hage hinxta hokaga gathoyu̱.

51Xa xi me ri ñöhu̱, hinti tuka ri mu̱ihu̱, ne gar me̱ꞌskuhu̱. Xa hingi ne gi ꞌyo̱thu̱ ár Hñö Jö, gi njanguthohu̱ ndu ma palehu̱.

52Hangu yá mꞌe̱hni Jö himbi ꞌyo̱tꞌwa ar tsꞌomꞌu̱i ri palehu̱. Ne bi hyo nuꞌu̱ togo mi no̱mba ár ꞌñehe ar Hogañꞌo̱ho̱, gehnu̱ ga da̱hu̱ ne ga hyohu̱ nuya payu̱.

53Nuꞌahu̱ ga hñöñhu̱hmö ar tꞌofo bi zokꞌahu̱ yá e̱nxe̱ Jö, ne hinga ꞌyo̱thu̱.

54Nu mi ꞌyo̱ njapꞌu̱ nuya jöꞌi xa mi ntsinse̱ yá kwe̱, ne xa mi guxtꞌu̱ yá tsꞌi.

55Ha nunar ku Teba xa bi nzinga ár Hñö Jö, bi no̱ꞌsa mhetsꞌi, ne bi hyandwa ár nsunda Jö ne ar tsi Hmu Hesu mi huhnu̱ hár ñꞌe̱i Jö.

56Ne bi ꞌñenö:

—ꞌYo̱hu̱. Di handa mhetsꞌi xogi, ne di handa Nöꞌö Togo ba e bi Njöꞌi bi huhnu̱ hár ñꞌe̱i Jö.

57Nuꞌmú̱, gatho nuꞌu̱ ya jöꞌi xa bi mafi ne bi gotꞌa yá gu, bi mfa̱tsꞌi bi gu̱ ar Teba.

58Nepꞌu̱ bi nju̱ka har hnini bi nkꞌahni. Nuya jöꞌi bi mo̱ yá dutu hár wa nꞌar ñꞌo̱ho̱ mi bötsitho ár thuhu ar Saulo.

59Ne núꞌmu̱ mi tho̱xa ya nkꞌahni ar Teba, mi matꞌa Jö, ne mi enö:

—Ma tsi Hmu Hesu, ha ri ꞌye̱ di e̱ntꞌa ma hñö.

60Bi nda̱ndihmö, ne bi ꞌñenga ntsꞌe̱di:

—Ma tsi Hmuꞌi, yo ma gi hñöꞌspa majöni nunar tsꞌokinu̱.

Ne ngu mi wadi bi mönga njapꞌu̱, bi hyoñꞌa Jö.